Logika - X Uzasadnianie twierdzeń

  1. 1. Podstawy
    • Racja dostateczna - każde tw. ma być uzasadnione i nie można uznać za prawdziwe jeśli nie ma racji dostatecznej, by uznać je za takie a nie inne
    • Postulat krytycyzmu - ocenianie twierdzeń przez wskazanie racji według określonych dyrektyw = racji dostatecznych
    • Klasyczna definicja wiedzy - nie ma wiedzy bez uzasadnienia
  2. 2. Sposoby uzasad. twierdzeń
    • Wskazanie podstaw dla uznania za true danego tw.
    • 1) Bezpośrednio
    • 2) Pośrednio
  3. 3. Uzasadnianie bezpośrednie
    • Bazowanie na doświadczeniach mających odbicie w wewnętrznej świadomości człowieka
    • Rodzaje:
    • 1) Zewnętrzne
    • 2) Wewnętrzne
  4. Spostrzeżenie zewnętrzne
    • (Zmysłowe)
    • Filar procesu poznawania świata
    • Oparte na zewnętrznych bodźcach, odbieranych zmysłowo
    • Mogą podelagać kontroli obiektywnej
    • Obserwacja - świadome poznawanie rzeczywistości
    • Eksperyment - czynności dla badania zjawiska kontrolowanego przez człowieka lub specjalnie wywołanego
    • Podział: 
    • 1) zewn. przypadkowe
    • 2) zewn. celowe
    • Księżyc jest w pełni - oceniamy oczami
  5. Spostrzeżenia wewnętrzne
    • (Introspekcyjne)
    • Wewnętrzna sfera psychiczna człowieka - przeżycia i wrażenia odbite w świadomości
    • Moga podlegać kontroli subiektywnej
    • Nikt poza osobą mówiącą "JEST MI ZIMNO" nie stwierdzi czy odczuwa dyskomfort
  6. 4. Uzasadnienie pośrednie
    • Wywodzenie zdania z poprzednio potwierdzonych zdań; ilość przesłanek skończona
    • 1) Dowodzenie
    • 2) Wyjaśnianie
    • 3) sprawdzanie
  7. Dowodzenie w uzasadnieniu pośrednim
    • Demonstrandum - zdanie dowodzone, dla którego poszukujemy uznanych racji wśród ogółu zdań
    • Na gruncie KRZ udowodnienie zdania = wyprowadzenie go ze zdań uprzendio uznanych, w skończonej liczbie kroków
    • Każdy z kroków uprawomocniony przez prawa logiki
    • Dowód wprost i dowód nie-wprost
  8. Wyjaśnianie w uzasadnianiu pośrednim
    • Explanandum - zdanie uznane - dla niego szukamy uznanych racji (explanansa) wśród ogółu zdań
    • a) dedukcyjne 
    • Z dwóch explanansa - zdań ogólnych i zdań jednostkowych (odnoszących się do danego przypadku), wyprowadzamy tw. (prawdziwe)
    • b) probabilistyczne
    • Odwołuje się do prawdopodob. występowania zdarzenia w danym stopniu
    • c) teleogiczne/celowościowe
    • Odnosi się do celu,wartości,funkcji jakiej ma coś służyć
    • d) kauzalne
    • Wykazanie związku czasowego i przyczn.-skutk. między 2 ele. w danym układzie; istotą rekonstrukcja ciągu zdarzeń = A przyczyną B, czego skutkiem C
  9. Sprawdzanie w uzasadnianiu pośrednim
    Poszukiwanie następstw zdania sprawdzanego (wątpliwa wartość logiczna) jako racji
  10. 5. Wnioskowanie
    • Proces myślowy, gdzie na podstawie uznania jakichś zdań za prawdziwe, dochodzimy do przeświadczenia o prawdziwości innego zdania - wniosku
    • Przesłanka wnioskowania - zdanie, na podst. którego uznajemy inne zd. za true
    • Wniosek - zdanie uznane za true w rezultacie proc. wnioskowania
    • Zb. przesłanek --> Wniosek
  11. Warunki poprawnego wnioskowania
    • 1) Prawdziwość przesłanek
    • Jeśli nie to błąd materialny - 0 i 0 -> 1
    • 2) Należyte uzasadnienie przesłanek
    • Jeśli co najmniej 1 nienależycie lub w ogóle = błąd petito principi
    • 3) Relacja wynikania logicznego 
    • Odpowiednia relacja między przesłankami a wnioskiem ;
    • Z1 -> Z2 (racja ->[wynikanie logiczne]-> następstwo)
  12. Relacja wynikania logicznego jako warunek poprawnego wnioskowania
    • Z1 wynika z Z2 wtw, gdy jeśli Z1 to Z2 i między nimi zachodzi:
    • 1) zw. przyczynowy - Z1 przyczyną Z2
    • 2) zw. tetyczny/normatywny- normy i cele i oparty na decyzji - Czyny nie zakazane są dozwolone
    • 3) zw. analityczny - wynikający od znacz. wyrazów; jeśli Jan starszy od Pawła, to Paweł młodszy od Jana
    • Do całości:
    • Jeżeli w Polsce obowiązuje zakaz subdelegacji,to podmiot uprawniony do wydania rozp.,nie może przekazać tego uprawn. innemu podmiotowi
  13. 6. Wnioskowanie dedukcyjne
    • Wnioskowanie, w którym wniosek wynika logicznie z przesłanek
    • Prawdziwy, o ile prawdziwe są przesłanki - jest niezawodne
    • ** Wnioskiwania: 1) Dedukcyjne 2) Niededukcyjne
  14. Wnioskowanie niezawodne
    Prawa logiki gwarantują, że zawsze prawdziwe przesłanki = prawdziwy wniosek
  15. 7. Błędy wnioskowań- wnioskowania dedukcyjne i niededukcyjne
    • 1) Błąd materialny 
    • Uważamy fałszywą przesłankę za prawdziwą; możliwy przy dowolnym wnioskowaniu
    • 2) Błąd formalny
    • Z przesłanek nie można wyprowadzić logicznego wniosku - uznajemy go za prawdziwy, mimo że nie wynika logicznie 
    • Ad.2 Kraków leży nad Wisłą. Bronek prezydentem RP. Jeżeli Krk nad Wisłą, to Bronek Eldo prezidento.
  16. 8. Wnioskowanie entymematyczne
    • Występuje w nim przesłanka entymematyczna (zachowana w umyśle dosł.) -niewymieniona we wnioskowaniu, bo uznana za oczywistą zwykle
    • Skoro Jan jest posłem, to skończył 21 lat.
    • Przesłanka 1: Jan jest posłem
    • Przesłanka 2 (entymematyczna): Bierne prawo wyborcze do sejmu od 21 lat
  17. 9. Wnioskowania niededukcyjne (uprawdopodobniajace)
    • (Uprawdopodobniające)
    • Wnioskowanie zawodne - Prawdziwość przesłanek nie przesądza o prawdziwości wniosku -> to wnioskowania uprawodopodobniające
    • Wnioskowanie uprawdopodobaniające - wychodząc od fałszywych przesłanek możemy dojść do fałszywego wniosku, lecz spodziewamy się racjonalnie, że wniosek będzi eprawdziwy
    • 1) Redukcyjne
    • 2) Indukcyjne
    • 3) przez analogię
  18. Wnioskowanie redukcyjne
    • Ze skutku na przyczynę; z następstwa na rację; przesłanki wynikają z wniosku
    • Z prawdziwości implikacji i NASTĘPNIKA, na prawdziwość poprzednika
    • P - przesłanka formalna
    • Jeżeli q, to p - przesłanka (zazwyczaj entymematyczna)
    • q- wniosek
    • Żadne prawo logiki nie gwarantuje niezawodności temu schematowi
    • Skoro ulice są mokre, to padał deszzcz.
  19. Wnioskowanie indukcyjne
    • Wiele przesłanek jendostkowych stwierdza, że jakieś zbadane przedmioty jakiegoś rodzaju mają pewną cechę
    • Ogólno-twierdzący wniosek, że dany przemdiot każdy zawiera taką cechę
    • 1) Przesłanki klasyfikujące
    • 2) Przesłanki kwalifikujące
    • Pełnoletni obywatele RP posoiadają dowód osobisty
    • Przesł. klasyfikująca: Osoba x jest pełnoletnim obywatelem Polski
    • Przesł. kwalifikująca: Osoba X posiada dowód osobisty
  20. Wnioskowania indukcyjne c.d.
    • 1) Przez indukcję enumeracyjna niezupełną
    • Za dużo przedmiotów do zbadania - zbadliśmy wiele, ale nie jest niezawodnie
    • 2) Przez indukcję eliminacyjną - 5 sposobów wnioskowania; METODY:
    • 1. Zgodności
    • 2. Różnicy
    • 3. Zgodności i różnicy
    • 4. Reszt 
    • 5. Zmian towarzyszących
    • Przesłanka będąca alternatywą zdań ogólnych dot. jakiegoś zjawiska + przesłanki będące zdaniami szczegółowymi
    • Wniosek zdaniem ogólnym, członem alterantywy, który nie został wyeliminowany przez zd. szczegółowe
  21. Paradoks czarnego kruka
    • Nie paradoks
    • Jak widzimy przpyadek potwierdzający regułę, to coraz bardziej wierzymiy
    • Człowiek przez automatyzm poznawczy nie przestrzega praw logiki formalnej
  22. Wnioskowanie przez analogię
    • Wniosek niee wynika z przesłanek, więc może być fałszywy, mimo że przesłanki prawdziwe
    • 1) Jeśli S1 = P; s2=P, to pewnie Sn też = P
    • 2) Coś ma cechy A B C D i należy do P --> coś innego mające cechy A, B, C ,D --> też należy do P
    • Polacy po polsku, Francuzi po francusku, Niemcy po niemiecku, więc pewnie Kanadyjczycy po Kanadyjsku? Nie, po ang i fr
  23. Wnioskowanie przez analogię, rodzaje
    • 1) Analogia Iuris - Z prawa
    • Jeśli są normy N1,N2 itd., które dot. jakiejś uznanej zasady czy wartości --> obowiązuje też Norma Nn, która nie została uznana w akcie prawnym, ale odwoluje sie do tej samej zas.
    • 2) Analogia Legis - z ustawy
    • Sposób interpretacji poszczeg. przep. ustawy
    • Jeśli w akcie jest N1 i odnosi się do stanu S1, to istnieje norma N2, niewyrażona w akcie, ale regulująca stan rzeczy S2, podobny do S1
Author
riatoz966
ID
321321
Card Set
Logika - X Uzasadnianie twierdzeń
Description
s
Updated