-
äa
ɛa - adj. Variant: ar/ däa/ äah. Objektiewform von ‘see’/ Genitiewform von ‘see’ - her. Ekj jäw miene kjliene Sesta mea Tiet, wan äa daut halpt. I give my little sister more time, if she needs it. Äa Maun, äare Sesta un äa Kjint komen morjen. Her husband, her sister and her child come tomorrow. Category: 9.2.3. Pronouns.
-
äaje
ɛajə - pron. waut ar ooda an jehieet - hers, theirs. De Dochta äa Oafgoot es daut äaje. The daughter her inheritance is hers. Category: 9.2.3. Pronouns.
-
Äajd
ɛajd - n.f. Pl: Äajden. Jereetschoft toom daut Launt jlikj moaken von Kjlieta un kjliene Rigjes - harrow. Category: 6.2.2.2. Plow a field.
-
äajden
ɛajdən - v.w. met eene Äajd schaufen/ eene Äajd schlapen - harrow. Category: 6.2.2.2. Plow a field.
-
Äajdakjs
ɛajdaːcs - n.f. Pl: Äajdakjsen. een natet Tia met hoade Striepen dedwäa äwarem Rigjen - salamander/ lizard. Category: 1.6.1.3.2. Lizard, 1.6.1.4. Amphibian.
-
Äajdakjsel
ɛajdaːcsəl - n.m. Pl: Äajdakjsels. Seelemaunda/ Ieedseelemaunda/ Ranakje/ een kjlienet Tia em Jeschekj von eene Krokodiel - lizard/ salamander/ newt/ eft. Category: 1.6.1.3.2. Lizard, 1.6.1.4. Amphibian.
-
Äajdjelenkj
ɛajʝəlɛɲc - n.n. Pl: Äajdjelenkja. een Jelenkj von de Äajd - a section of a harrow.
-
äajdwinjen
ɛajdvɪɲən - v.s. daut kjrieslen von Stoff em Wint - swirl (like dust around a windy corner)/ eddy/ create a dust devil. Category: 1.3.1.3. River.
-
Äakjel
ɛacəl - n.n. een Aufschu/ een sea ommaklich ooda jäajenaun sennen/ een Jreiel - disgust/ loathing/ nausea/ abomination. See: Jreiel. Category: 3.4.2.1.3. Disgusted, 3.4.2.1.2. Hate, detest, 2.5.2.3. Stomach illness.
-
äakjlen
ɛaclən - v.w. waut Äten soo sea jäajenaun sennen, soo daut eenem kolkjat/ aufschuen - loathe/ detest/ abhor/ feel disgusted. See: aufschuen. Category: 3.4.2.1.2. Hate, detest.
-
äakjelhauft
ɛacɛlhɔuft - adj. äakjlich/ oppscheislich/ sea jäajenaun von een Jeschmak, Jeroch, Dot ooda waut eena sitt - loathsome/ distasteful/ repulsive/ nauseous/ abominable. See: äakjlich/ oppscheislich. Category: 3.4.2.1.3. Disgusted, 3.4.2.1.1. Dislike, 2.5.2.3. Stomach illness, 2.3.1.8.2. Ugly, 3.4.2.1.2. Hate, detest.
-
äakjlich
ɛacliç - adj. Variant: äakjelhauft. sea jäajenaun/ waut eenem kolkjrich moakt - loathing/ repulsive/ distasteful. Category: 3.4.2.1.2. Hate, detest, 3.4.2.1.3. Disgusted.
-
Äakjlichkjeit
ɛacliçcɛit - n.f. Aufschu/ daut jäajenaun sennen - abhorrence. See: Aufschu. Category: 3.4.2.1.2. Hate, detest, 3.4.2.1.3. Disgusted.
-
Äara
ɛaɾʌ - adj. waut Äa jehieet (Heeflichkjeitsform) - her (formal use)/ hers. Äa Oabeida kjemt met Äaren Maun, Äare Dochta un Äa Pieet. Her servant is coming with her husband, her daughter and her horse. De Frulied äa Leida (äare Leidasch), äare Kjäakjsche (äare Kjäakjsches) un äa Buak (äare Bieekja) komen morjen. The women their leader, their cook, and their book come tomorrow. Ekj jeef de Kjinja jieda een Stock un Marie haft äaren root jeforwen. I gave the children each a stick, and Marie has painted hers red. Category: 9.2.3. Pronouns.
-
äara
ɛaɾʌ - pron. waut ar ooda an jehieet - her, their. De Stool es äara, de Benkj es äare, un daut Schaup es äat. The chair is hers, the bench is hers and the dresser is hers. See: äa. Category: 9.2.3. Pronouns.
-
Äarkliena
ɛaɹklinʌ - n.m. Pl: Äarklienasch. een Jereetschoft, jeweenlich aun een Moota, toom dän Stoff ute Loft säwen - air cleaner.
-
Äarkondischen
ɛaɹkɔndɪʃən - n.m. eene Enrechtunk toom de Loft en eene Stow ooda Foatich kjeel moaken/ Loftkjeelunk - air conditioning.
-
Äarplän
ɛaɹpleːn - n.m. Pl: Äarpläns. een Loftschepp/ eene Maschien dee Flieejen kaun un Sachen ooda Menschen fieren - airplane. Category: 7.2.4.3. Fly.
-
Äarport
ɛaɹpɔɹt - n.f. Pl: Äarports. een Hoff wua Äarpläns loossflieejen un launden - airport. Category: 7.2.4.3. Fly.
-
äatshaulwen
ɛatshɔulvən - adv. wäajen ar ooda an/ wiels see daut haben mucht/ wiels ar ooda an daut halpt - for her part/ for their part. Aus Maria äa Maun krank wia, kjeem äa Brooda om äathaulwen eene Tiet halpen. When Mary's husband fell ill, her brother came for her sake for a time to help.
-
äatsjlikjen
ɛatsjlɪcən - adj. soo aus see/ meist äwareen met äa - her peers/ their peers/ of her or their kind/ like her/ the likes of her (them).
-
ABC
aːbese - n.n. Zekjreet/ Bekjhus/ Hieskje/ Auftrett - toilet. Category: 2.2.8. Defecate, feces, 6.5.2.7. Room.
-
ach
aːχ - exclam. Utdruck biem beduaren, nodenkjen, ooda bejaumren - oh.
-
Acht
aːχt - n.f. Respakjt/ Wieet - respect/ esteem/ attention. Category: 4.3.2. Admire someone, 3.1.2.3. Attention, 3.2.1.1. Think about, 9.6.3.3. Prompters of attention.
-
acht
aːχt - num. Pl: achten. Numma/ Kardinalzol: 8/ daut Numma tweschen säwen un näajen/ Ordnungszol: achta - eight. Category: 8.1.1.1. Cardinal numbers.
-
achten
aːχtən - v.w. Wieet talen/ no waut opppaussen daut eena weet waut passieet es - mind/ respect/ have regard for/ esteem. Category: 3.1. Soul, spirit, 3.2.1. Mind, 3.2.6. Remember, 4.3.2. Admire someone.
-
Achtdoagesklock
aːχtdɔagɛsklɔk - n.f. Pl: Achtdoagesklocken. eene Klock dee eemol de Wäakj oppjetrocken mott - eight-day clock.
-
Achtdoagestiet
aːχtdɔagɛstit - n.f. Pl: Achtdoagestieden. eene Tiet von acht Doag/ mea aus eene Wäakj - span of eight days.
-
Achtel
aːχtəl - n.n. Pl: -. een achtet Poat/ daut waut blift wan bie acht woat jedeelt - eighth part/ an eighth of a section of land/ a furlong/ an eighth of a mile. See: Achtelmiel. Category: 8.1.1.2. Ordinal numbers, 8.1.1.6. Fraction.
-
Achtelmiel
aːχtɛlmil - n.f. Pl: -. een Achtel von eene Miel - furlong/ an eighth of a mile. See: Achtel.
-
Achtelnoot
aːχtɛlnəʊt - n.f. Pl: Achtelnooten. eene Noot en Musikj dee een Achtel von dän Wieet von eene volle Noot haft (♪) - an eighth note/ a quaver (in music).
-
achtieen
aːχtiən - num. Numma/ Kardinalzol: 18/ Ordnungszol: 18./ achtieenda - eighteen.
-
achtjäwen
aːχtjeːvən - v.s. Respakjt jäwen/ no opppaussen/ opppaussen woo waut jeit - give respect. Category: 4.3.2. Admire someone, 4.2.2.3. Celebrate, 4.5.5. Honor.
-
Achtnoote
aːχtnəʊtə - n.f. Pl: Achtnooten. een Oktaw/ en Musikj eene Rieej von acht Nooten ooda Zifren - octave.
-
achtungsvoll
aːχtʊŋsfɔl - adj. met väl Acht/ met väl Respakjt - respectful. Category: 4.3.7. Polite, 4.5.5. Honor.
-
achtungswieet
aːχtʊŋsviət - adj. wieet no opp to paussen/ wieet Acht to jäwen - noteworthy.
-
Achtunk
aːχtʊŋk - n.f. Väasecht/ de Toostaunt von horchen un opppaussen - attention. Category: 3.1.2.3. Attention, 3.2.1.1. Think about, 9.6.3.3. Prompters of attention.
-
Adel See main entry: Odel.
-
Adelmaun See main entry: Odelmaun.
-
Ädikj
eːdɪc - n.m. Variant: Ätikj. een suaret Wota/ Suastoff daut von jäaren kjemt un daut toom Äten moaken un reinmoaken jebrukt woat - vinegar.
-
Adobe
aːdoːbə - n.n. eene Sort Ieed ooda Blott von dee Tieejlen jemoakt kjennen/ eene Tieejel von soon Blott - adobe/ brick/ clay. Category: 6.5.3. Building materials, 6.6.2.4. Working with clay, 1.2.2.1. Soil, dirt, 6.6.5.3. Sculpture.
-
adoptieren
aːdɔptirən - v.w. hannämen toom fläajen ooda hoolen, soo aus een Kjint - adopt. Category: 2.6.4.2.1. Rear a child, 4.1.9.6. Adopt.
-
Adrass
aːdɾaːs - n.f. Pl: Adrassen. de Informazion ooda Eenselheiten, dee eenem sajen wua eena wont ooda läft/ Postadrass - address. Category: 3.5.1.2.9. Be about, subject, 6.5.1.1. House.
-
Adrassbuak
aːdɾaːsbuək - n.n. Pl: Adrassbieekja. een Buak met Adrassen - address book/ directory.
-
adrassieren
aːdɾaːsirən - v.w. Variant: adressearen. de Adrass opp eenen Breef schriewen - address a letter. Category: 3.5.1.2.9. Be about, subject, 6.5.1.1. House.
-
adressearen See main entry: adrassieren.
-
Adwent
aːdvɛnt - n.m. Pl: Adwenten. advent.1 • de Toostuant von opp waut räakjnen un aunkomen - advent.2 • de latste Wäakjen ver Wienachten/ de Tiet toom reedmoaken fa Wienachten - advent. Category: 7.2.3.3.1. Arrive.
-
Adwerb
aːdvɛɹb - n.n. Pl: Adwerben. een Omstauntswuat/ een Wuat daut een Tietwuat Bedinjungen jeft - adverb. Category: 9. Grammar, 3.5.3. Language, 3.5.3.1. Word.
-
afens
aːfɛns - adv. Variant: afents. knaup/ nich sea/ weinich - almost/ barely/ nearly/ marginally. See: meist/ soomea. Category: 8.1.5.6. Almost, 8.4.6.4.1. Soon, 8.4.6.4.2. Not yet, 9.4.4.7. Just, almost not.
-
Afrika
aːfrɪkʌ - n.f. een Kontinent siedlich von Europa/ daut Launt von wua de Näaja komen - Africa. Category: 9.7.2.6. Names of continents.
-
Agj
aːʝ - n.f. Pl: Agjen. eene Kaunt von Zeich, dee beseemt ooda aundasch foadich jemoakt es - selvage/ fringe/ edging/ edge. Category: 5.3.6. Parts of clothing, 8.6.6. Edge, 6.7.8. Parts of tools.
-
äjanoatich See main entry: ieejenoatich.
-
ajcht
aːçt - adj. rein/ luta/ derch un derch äwareen - pure. Category: 1.2.2.3. Metal, 1.3.6. Water quality, 4.3.1. Good, moral, 7.5.3.1. Pure, unmixed, 8.3.3.3. Color.
-
Ajent
aːjɛnt - n.m. Pl: Ajenten. Variant: Äjent. eena dee daut Rajcht haft fa eenen aundren (Jeschaft ooda Rejierunk) to haundlen/ een Jeschekjta - agent. See: Jeschekjta. Category: 4.8.3.6.5. Spy.
-
Äjipta
eːjɪptʌ - n.m. Pl: -. een Mensch von Äjipten - Egyptian.
-
Äjipten
eːjɪptən - pn. een Launt em nuadoost von Afrika - Egypt.
-
äjiptisch
eːjɪptɪʃ - adj. soo aus en Äjipten/ von Äjipten - Egyptian.
-
Aka
aːkʌ - n.m. Pl: Akasch. eene Mot von Launt, 1/640 von eene Miel bie eene Miel/ 1.327,7 bie 10 Meeta/ 4.356 bie 10 Schoo - acre. Category: 8.2.5. Big area.
-
akren
aːkrən - v.w. foarmren/ Launt be'oabeiden - till/ work the land. Category: 8.4.6.1.4. Until.
-
Akabua
aːkaːbua - n.m. Pl: Akabuares. een Foarma/ eena dee doa akat - farmer. Category: 6.2.7. Farm worker, 6.6. Occupation.
-
Akaflekj
aːkaːflɛc - n.n. Pl: Akaflekja. een Stekj Launt toom akren/ eene Stap - acreage. Category: 8.2.5. Big area.
-
Akajäajent
aːkaːjɛajɛnt - n.f. Pl: Akajäajenden. eene Jäajent dee toom akren kaun jebrukt woaren/ eene Jäajent wua je'akat woat - arable land/ agricultural region.
-
Akalaunt
aːkaːlɔunt - n.n. Pl: Akalenda. Launt daut toom akren ooda foarmren to brucken es - arable land.
-
Akamaun
aːkaːmɔun - n.m. Pl: Akamana. Foarma - farmer. Category: 6.2.7. Farm worker, 6.6. Occupation.
-
Akaschoawoakj
aːkaːʃɔavɔac - n.n. Pl: Akaschoawoakjen. eene Oabeit fa de Kolonie dee een Ieejendeema schuldich es - compulsory labour/ socage.
-
Akatiet
aːkaːtit - n.f. Pl: Akatieden. Sodeltiet/ Tiet toom akren ooda seien - time for working the land.
-
Akawirtschoft
aːkaːvɪɹtʃɔft - n.f. Pl: Akawirtschoften. eene Foarmarie/ eene Wirtschoft wua väl je'akat woat - corporate farm. Category: 6.2.9. Farmland.
-
Akj
aːc - n.f. Pl: Akjen. eene Spetz wua twee Lienjes ooda Plauten toopkomen/ eene Kjriezlienje wua twee Wäaj toopkomen - corner/ angle/ nook. Category: 6.5.2.2. Roof, 6.5.4.1. Road, 8.3.1.4.2. Leaning, sloping, 8.3.1.5. Bend, 8.3.1.6.1. Concave.
-
Akjaopklauma
aːcaːɔpklɔumʌ - n.m. Pl: Akjopklaumasch. een akja aunfangs Klauma (
-
Akjatooklauma n.m. Pl: -. een Tieekjen daut een Jedanken foadich es ( - ) - square bracket.
-
akjawalsch
aːcaːvaːlʃ - adj. nich en Ordnunk/ veschowen/ winjsch/ scheef - askew/ out of plumb. See: äwa'uat/ scheef/ winjsch. Category: 8.3.1.4.2. Leaning, sloping, 8.3.1.5. Bend.
-
Akjbenkj
aːcbɛɲc - n.f. Pl: Akjbenkjen. eene Benkj dee en twee Rechtungen jeit rom eene Akj - corner bench.
-
Äkjenät See main entry: Ieekjenät.
-
akjich
aːciç - adj. met väl Akjen - angular. Category: 8.2.3.3. Thin person.
-
Akjjia
aːcjia - n.n. Pl: Akjjieesch. een Jia aum Enj von twee Walen soo daut dee sikj äware Akj driewen - corner gear.
-
Akjpost
aːcpɔst - n.m. Pl: Akjpast. een Post dee oppe Akj steit - corner post.
-
Akjpuat
aːcpuət - n.n. Pl: Akjpuaten. een Puat daut oppe Akj es - corner door or gate.
-
Akjs
aːcs - n.f. Pl: Akjsen. een schoapet Iesa aun eenen Stäl toom Holt spoolen ooda haken - axe/ hatchet/ tomahawk. Category: 4.8.3.7. Weapon, shoot, 6.6.3.1. Lumbering, 6.7.1. Cutting tool, 7.8.3. Cut, 5.2.1.2. Steps in food preparation.
-
Akjschaup
aːcʃɔup - n.n. Pl: Akjschaups. een Schaup daut en eene Akj nenn paust un oppe Schrozinj väaren op es ooda op to moaken es - corner cupboard.
-
Akjshaulm
aːcshɔulm - n.m. Pl: Akjshalma. een Akjs Stäl - axe handle.
-
Akjsstäl
aːcsteːl - n.m. Pl: Akjsstäls. een Akjshaulm/ een Stäl aun eene Akjs - axe handle.
-
Akjsteen
aːcstəɪn - n.m. Pl: Akjsteena. Gruntsteen/ de ieeschta Steen dee doa wiest wua jebut saul woaren/ een Steen dee oppe Akj licht - cornerstone/ keystone. Category: 6.5.3. Building materials.
-
Akjstekj
aːcstɛc - n.n. Pl: Akjstekja. een Stekj daut oppe Akj es - corner piece.
-
Akjstenda
aːcstɛndʌ - n.m. Pl: Akjstendasch. een Stenda dee oppe Akj steit - corner post.
-
Akjstow
aːcstoːv - n.f. Pl: Akjstowen. eene Stow enne hinjaschte Akj/ de Elren äare Schlopstow - corner room.
-
Akjtooklauma
aːctəʊklɔumʌ - n.m. Pl: Akjtooklaumasch. een akja Klauma aum Enj von Wieed en Klaumasch ( - ) - closing bracket ( -).
-
Akozje
aːkɔtsjə - n.f. Pl: -. Variant: Okoskje/ Akozjeboom. eene Sort Beem - acacia/ caragana tree. Category: 1.5.1. Tree.
-
Akozjeboom See main entry: Akozje.
-
Akozjeholt
aːkɔtsjəhɔlt - n.n. Pl: Akozjehelta. daut Holt von een Akozje - wood from an acacia or caragana tree.
-
Aksident
aːksɪdɛnt - n.n. Pl: Aksidents. een Ojjlekj/ een Toofaul wua een Schoden nich jeit väatobieejen - accident/ mishap. Category: 2.5.3. Injure, 4.4.2. Trouble, 4.4.2.3. Accident.
-
aktiew
aːktiv - adj. bewäacht/ nich stell hoolen/ waut wieda stalen - active. Category: 2.4.1. Strong, 7. Physical actions, 9.1.2. Do.
-
Alboagen
aːlbɔagən - n.m. Pl: Alboages. een Jelenkj medden em Oarm tweschen Schulla un Haunt - elbow. Category: 2.1.3.1. Arm, 2.1.6. Bone, joint.
-
älendich
eːlɛndiç - adj. sea denn/ moaga/ soo aus vehungat - skinny/ seedy. Category: 8.2.3.3. Thin person, 4.3.1.1. Bad, immoral.
-
Älent
eːlɛnt - n.n. een Lieden/ eene groote Noot, soo aus Hungaschnoot, Krankheit, Oamoot - misery/ affliction/ wretchedness. Category: 2.5.6.1. Pain, 3.4.2.1. Sad, 4.4.2.6. Suffer, 2.5.2. Disease.
-
alf
aːlf - num. Variant: alw. Numma/ Kardinalzol: 11/ Ordnungszol: 11., alfta/ uk ‘alw’ jesajcht: Klock alw - eleven. Category: 8.1.1.1. Cardinal numbers.
-
Alfabeet n.n. daut Aubeetsee/ eene Rieej von aule Latren dee jebrukt woaren toom schriewen - alphabet.
-
Alfalfa
aːlfaːlfʌ - n.n. eene Sort sea noarhauftet Lankfooda fa Vee - alfalfa. Category: 1.5.3. Grass, herb, vine, 6.2.1.5. Growing grass.
-
alfta
aːlftʌ - adj. Ordinalzol fa alf/ dee no dän tieenden - eleventh. Category: 8.1.1.2. Ordinal numbers.
-
Alftel
aːlftəl - n.n. Pl: -. een alftet Poat - eleventh part. Category: 8.1.1.2. Ordinal numbers.
-
Alkohol
aːlkoːhoːl - n.n. de Speetskje en Bea, Wien un Schnaups/ een flissendjet Kemmiko toom Baktierien dootmoaken - alcohol. Category: 5.2.3.7. Alcoholic beverage, 6.6.2.9. Working with chemicals.
-
Alkoholika
aːlkoːhoːlɪkʌ - n.m. Pl: -. eena dee aun alkoholische Jedrenkj jebungen es/ een sochtja Drinkja/ Supknust - alcoholic. Category: 5.2.3.7.2. Drunk.
-
alkoholisch
aːlkoːhoːlɪʃ - adj. met Alkohol/ soo aus Alkohol - alcoholic. Category: 5.2.3.7.2. Drunk.
-
Alumienium
aːlyminɪym - n.n. leichtet selwanet Mettol - aluminium. Category: 1.2.2.3. Metal.
-
-
am
aːm - pron. de Objektiewform von ‘hee’ - him. Category: 9.2.3. Pronouns.
-
Ama
aːmʌ - n.m. Pl: Amasch. Dim: Amakje. soo aus een leichtet Tonkje met een Bäajel, toom Wota, Malkj, Jeträajd usw. droagen - pail/ bucket. Category: 5.1. Household equipment, 6.6.7. Working with water, 6.7.7. Container.
-
Amavoll
aːmaːfɔl - n.m. Pl: -. de Mot dee en een Ama nenjeit - pailful.
-
Amen
aːmən - n.m. Pl: Amens. Variant: aumen. daut Schlusswuat to een Jebäd/ daut bediet: mucht daut soo woaren - amen/ final word of a prayer/ word of approval or admission.
-
Amerika
aːmərɪkʌ - pn. Nuad Amerika: een Kontinent nuaden von Sied Amerika, tweschen däm Atlantischen un Pazifischen Ozean, ooda uk tweschen Asien un Europa/ Sied Amerika: een Kontinent daut sieden von Nuad Amerika licht, tweschen Afrika un Australien - America.
-
an
aːn - pron. Objektiewform fa de Meazol von ‘hee’ - them. Category: 9.2.3. Pronouns.
-
Anabaptist
aːnaːbaːptɪst - n.m. Pl: Anabaptisten. Wadadeepa/ Mennonit/ Anabaptist bediet sikj oppem Gloowen deepen loten, eendoont auf eena aus Kjint jedeept es ooda nich - anabaptist.
-
analisieren
aːnaːlɪsirən - v.w. derchseenen toom daut vestonen/ lieren woo waut schauft/ testen waut doabennen es - analyze. Category: 2.3.1.3. Examine, 3.2.2.1. Study.
-
Anarkjist
aːnaːɹcɪst - n.m. Pl: Anarkjisten. eena dee kjeene Rejierunk haben well un met Jewault jäajen siene Rejierunk schauft - anarchist. Category: 4.5.4.6. Rebel against authority.
-
änlen
eːnlən - v.w. äwareen loten/ likjnen - resemble. Category: 8.3.5.2.2. Like, similar.
-
Angel
aːŋəl - n.f. Pl: Anglen. Jereetschoft toom anglen ooda feschen - fishing rod and line.
-
anglen
aːŋlən - v.w. fish.1 • met eene Angel waut jriepen ooda feschen - fish with a rod/ angle.2 • waut sieekjen to kjrieen oba nich jlikjtoo - work toward. Category: 1.6.1.5. Fish, 6.4.5.2. Fish with hooks, 6.4.6. Things done to animals, 8.3.1.4.2. Leaning, sloping, 8.3.1.5. Bend.
-
Angelschnua
aːŋɛlʃnua - n.f. Pl: Angelschnuaren. eene Lien biem feschen/ een Drot vom Fescha nom Feschhoaken - fishing line.
-
Angornie
aːŋɔɹni - n.f. Pl: Angornieen. waut eena schuldich es/ de Schult/ de Flicht - duty/ draft. Category: 9.4.3.2. Hortative, 1.1.3.1. Wind, 3.5.7.4. Publish.
-
Angst
aːŋst - n.f. Forcht/ grootet Beduaren/ Schis/ Schnett - fear/ deep concern/ anguish/ trepidation. Ekj hab Angst von een grooten Wint Storm. I'm afraid of a violent wind storm. Category: 2.5.6.1. Pain, 3.4.2.1. Sad, 3.4.2.4. Afraid.
-
Anka
aːŋkʌ - n.m. Pl: Ankasch. een schwoaret Jewicht, met een grooten Hoaken, toom von een Boot em Wota loten, om daut et nich wieda schwamt - anchor/ grapnel. Category: 7.5.2. Join, attach.
-
ankren
aːŋkrən - v.w. anchor.1 • een Anka utem Schepp loten toom daut hoolen von wiedagonen von Wint ooda Walen/ een Schepp em Howen faustmoaken - anchor.2 • sikj aun waut hoolen ooda faustmoaken - rely on/ trust. Category: 7.5.2. Join, attach, 1.5.3. Grass, herb, vine, 4.7.4. Court of law, 7.2.4.2. Travel by water, 4.3.5.3. Reliable, 8.1.7.3. Need, 3.2.5.1.1. Trust.
-
Ankaplauz
aːŋkaːplɔuts - n.m. Pl: Ankaplaza. eene Städ fa een Schepp toom Anka raufloten/ Howen/ Ankastäd - berth/ haven/ mooring/ wharf. See: Ankastäd. Category: 5.1.1.3. Bed, 4.4.4.4. Save from trouble, 6.7.5. Fastening tool, 7.2.4.2. Travel by water.
-
Ankastäd
aːŋkaːsteːd - n.f. Pl: Ankastäden. Ankaplauz/ Howen - berth/ wharf. See: Ankaplauz. Category: 5.1.1.3. Bed, 7.2.4.2. Travel by water.
-
Ankawinj
aːŋkaːvɪɲ - n.f. Jereetschoft toom daut Anka opphäwen/ de Roll opp dee de Strank ooda Kjäd nom Anka jeit opptorollen - anchor windlass.
-
änlich
eːnliç - adj. meist äwareen/ biejlikj soo aus waut aundret - resembling/ similar/ alike/ like. See: jlikj/ äwareen. Category: 8.3.5.2.2. Like, similar, 3.4.1.1. Like, love, 3.4.1.1.1. Enjoy doing something, 4.3.3. Love, 9.5.1.4. Way, manner, 9.6.3. Discourse markers.
-
Änlichkjeit
eːnliçcɛit - n.f. Pl: Änlichkjeiten. daut äwareen ooda meist äwareen sennen/ een Väabilt - similarity/ resemblance/ likeness/ semblance/ parallel. Category: 8.3.5.2.2. Like, similar, 7.2.4.8. Map, 8.3.1.2. Line, 8.4.5.2.2. At the same time.
-
Antartika
aːntaːɹtɪkʌ - n.n. een Kontinent biem Siedpol - Antarctica. Category: 9.7.2.6. Names of continents.
-
Antiefries
aːntifris - n.n. waut eena em Rädiäta nenjitt soo daut dee nich tweifrieren woat/ Antiefries mott miere Grod unja null gonen ea daut enfrist - antifreeze.
-
Aparat
aːpaːɾaːt - n.n. een foadjet Jereetschoft toom een jewesse Sach moaken - apparatus. Category: 6.7. Tool, 6.7.9. Machine.
-
Apetiet
aːpətit - n.m. een Velangen haben toom äten - appetite. Category: 5.2.2.5. Hungry, thirsty.
-
apetietlich
aːpətitliç - adj. Variant: opptietlich. soo daut et scheen schmakjt/ von Äten: schmock auntrakjent - appetizing. Category: 2.3.3. Taste.
-
apoat See main entry: oppoat.
-
Apostel
aːpɔstəl - n.m. Pl: -. eena von de twalf Jinja dee met Jesus jinjen en de dree Joa aus hee unjarechten deed - apostle. Category: 4.9.7.2. Christianity.
-
Apostelaumt
aːpɔstəlɔumt - n.n. Pl: Apostelamta. daut Aumt von een Apostel - apostleship.
-
Aposteljeschicht
aːpɔstɛʎɛʃiçt - n.f. de Jeschicht von de Apostel/ een Buak en de Bibel, no de vea Evangelien un ver Paulus siene Breew em Nieen Tastament - epistle. Category: 3.5.7.7. Letter.
-
Apostelzol
aːpɔstɛltsoːl - n.f. Pl: Apostelzolen. de Apostel toop aus eene Grupp/ daut Numma von woo väl Apostel doa wieren - number of apostles.
-
Aprell
aːpræɬ - n.m. Pl: Aprells. de vieede Moonat em Joa/ de Moonat tweschen Moaz un Mei - April. Category: 8.4.1.4.1. Months of the year.
-
-
Arabien
aːɾaːbin - pn. een Launt wua de Araba wonen/ de Lenda tweschen Israel un Indien - Arabia.
-
arabisch
aːɾaːbɪʃ - adj. soo aus de Araba/ von Arabien - Arabic.
-
Aranje
aːɾaːɲə - n.f. Pl: Aranjes. spider.1 • eene Sort jeftje Spanden met twee roode Punkta aum Buck - spider.2 • een Sulkje/ een leichta Woagen met twee Räda - light, two-wheeled buggy. Category: 1.6.1.8. Spider.
-
Ararat
aːɾaːɾaːt - pn. een Boajch nuaden von Palestina un Israel/ de Boajch wua Noah sien Schepp sikj sad - Ararat.
-
Arbus
aːɹbys - n.f. Pl: Arbusen. Rebus/ Wotamelloon - watermelon. Category: 1.5.3. Grass, herb, vine.
-
Arbusenzieropp
aːɹbysɛntsiɾɔp - n.m. een Zopsel ooda Zieropp daut von riepe Arbusen aufjekoakt es - watermelon syrup.
-
Arche
aːɹχə - n.f. daut Schepp opp woont Noah en de Biblische Jeschicht veschoont blift - ark.
-
Arent See main entry: Arnt.
-
Armee
aːɹməɪ - n.f. Pl: Armeeen. eene Maunschoft met Jewäaren met dee Kjrich je'eeft woat/ een Häa - army. See: Häa. Category: 4.2.1.7. Crowd, group, 4.8.3.6.1. Army.
-
Armeejung
aːɹməɪjʊŋ - n.m. Pl: Armeejunges. een Soldot/ een Jung dee to de Armee jehieet - soldier. Category: 4.8.3.6.4. Soldier, 6.6. Occupation.
-
Armeeleida
aːɹməɪlɛidʌ - n.m. Pl: Armeeleidasch. een Leida enne Armee/ Kommandaunt - commander. Category: 4.8.3.6.4. Soldier.
-
Arnt
aːɹnt - n.f. Pl: Arnten. Variant: Arent. daut goode waut eena von akren kjricht/ de Ennom vom Launt/ daut Jeträajd daut vom Launt enjenomen woat - crop/ harvest/ produce. Category: 1.5. Plant, 1.6.2.1. Parts of a bird, 6.2.1. Growing crops, 6.2.5. Harvest, 2.3.1.4. Show, let someone see, 6.8.2.1. Produce wealth, 9.1.1.2. Become, change state, 9.1.2.5. Make.
-
arnten
aːɹntən - v.w. eifsten/ de riepe Jeträajd enbrinjen/ draschen/ kombeinen - harvest. Category: 6.2.5. Harvest.
-
Arnttiet
aːɹntit - n.f. Pl: Arnttieden. eene Tiet wan de Arnt woat enjebrocht/ de Hoafst - harvest time. Category: 6.2.5. Harvest.
-
Arschien
aːɹʃin - n.n. eene Rusche Mot von Lenjd, 71.12 Zentimeeta ooda 28 Zoll - a Russian form of measure (71.12 cm).
-
Artikjel
aːɹtɪcəl - n.m. Pl: -. article.1 • eene Jeschicht ooda een Oppschriewen en eene Zeitunk - a written article such as in a journal.2 • een Jeschlajchtswuat - grammatical article.
-
Asch
aːʃ - n.f. Pl: Aschen. eene Sort Beem - ash tree.
-
Äsel1
eːsəl - n.m. Pl: Äsels. Variant: Esel. Burra/ een Tia daut eenje enne Städ een Pieet brucken toom rieden un Sachen fieren - donkey. Category: 1.6.1.1.3. Hoofed animals, 6.3.1. Domesticated animal, 6.3.1.7. Beast of burden.
-
Äsel2
eːsəl - n.n. Ausch - ashes. Category: 2.6.6.5. Bury.
-
Äselbood
eːsɛlbəʊd - n.f. Pl: Äselbooden. Auschkul/ eene Städ wua Ausch ooda Äsel jehoolen woat - ash pit. See: Auschkul/ Äselkul.
-
Äselfalm
eːsɛlfaːlm - n.n. Pl: Äselfalms. een junga Äsel - hinny/ colt. Category: 6.3.1.7. Beast of burden.
-
Äseljeschrech
eːsɛʎɛʃrɛç - n.n. een Jelud ooda Jeschrech von een Äsel - braying.
-
Äseljoalinkj
eːsɛʎɔalɪɲc - n.n. Pl: Äseljoalinja. een eenjoascha Äsel/ een Äsel, dee een Joa oolt es - donkey yearling.
-
Äselkjiep
eːsɛlcip - n.f. Pl: Äselkjiepen. Auschbehelta/ Ausch Doos - ash bucket.
-
Äselkobbel
eːsɛlkɔbəl - n.f. Pl: Äselkoblen. eene see Äsel - donkey mare.
-
Äselkul
eːsɛlkyl - n.f. Pl: Äselkulen. een Loch enne Ieed wua Ausch ooda Äsel jespikjat woat - ash pit. See: Äselbood.
-
Äselmaunda
eːsɛlmɔundʌ - n.m. Pl: Äselmaundasch. Äajdakjs/ een schlangoatjet Tia met 4 Been, eenje Sorten sent blooss een poa Zoll lank, eenje bat sass Schoo lank/ een Rana/ de lat toom Deel soo aus een sea kjliena Krokodiel - salamander/ lizard. Category: 1.6.1.4. Amphibian, 1.6.1.3.2. Lizard.
-
Asien
aːsin - n.n. een Kontinent, Oosten von Europa un wasten von Nuad Amerika/ daut Launtstekj wua Chiena, Indien un Jaupaun sent - Asia. Category: 9.7.2.6. Names of continents.
-
Assado
aːsaːdoː - n.m. Pl: Assados. eene Moltiet von jebrodnet Fleesch/ jebrodnet Fleesch - wood-fired barbeque.
-
asten
aːstən - v.w. Asta kjrieen/ Asta lenja moaken - branch out. Category: 1.5.6. Growth of plants.
-
astich
aːstiç - adj. met väl Asta - gnarled/ branchy. Category: 8.3.1.5. Bend.
-
äten
eːtən - v.s. Äten to sikj nämen - eat. Category: 2.1.1.4. Mouth, 5.2.2. Eat.
-
ätboa
eːtbɔa - adj. soo daut et to äten jeit/ daut es toom äten - edible/ esculent. Category: 1.5. Plant, 5.2.3. Types of food.
-
Ateen
aːtəɪn - pn. eene Staut en Griechenlaunt, de Hauptstaut - Athens.
-
Ateena
aːtəɪnʌ - n.f. Pl: -. eena dee von Ateen kjemt - Athenian.
-
atelje
aːtɛʎə - adj. eenje/ waut von dee/ nich aule - some/ several/ few. Category: 8.1.5.1. Some, 8.1.3.2. Few, little.
-
Äten
eːtən - n.n. Pl: -. Variant: Äte. eene Moltiet/ daut waut toom äten es/ Menschen Fooda - food/ nourishment/ nutrient. Category: 5.2. Food.
-
Äteskausten
eːtɛskɔustən - n.m. Pl: Äteskaustes. een Kausten toom Äten droagen - food hamper/ picnic basket.
-
Äteskoma
eːtɛskoːmʌ - n.f. Pl: Äteskomren. eene nate Stow toom Äten oppbewoaren/ Koma - larder/ pantry/ cupboard. Category: 5.2.1.3. Cooking utensil, 6.5.2.7. Room, 5.1.1.4. Cabinet.
-
Ätesschaup
eːtɛsχɔup - n.n. Pl: Ätesschaups. een Schaup ooda eene Malkjbenkj wua Äten oppbewoat woat/ Äteskoma - pantry/ food shelf/ cupboard. Category: 5.2.1.3. Cooking utensil, 6.5.2.7. Room, 5.1.1.4. Cabinet.
-
Ätikj See main entry: Ädikj.
-
Atlantischa Ozean
aːtlaːntɪʃʌ oːtsean - n.ph. From: Eng. een Ozean tweschen Europa un Afrika em Oosten un Nuad un Sied Amerika em Wasten - Atlantic Ocean. Category: 9.7.2.8. Names of oceans and lakes.
-
Ätläpel
eːtleːpəl - n.m. Pl: Ätläpels. een Läpel toom Supp ooda Moos äten/ een Läpel dee bie 15 Ml. helt - tablespoon. Category: 8.2.5.1. Big container, volume.
-
Atomm
aːtɔm - n.m. Pl: Atomms. een sea kjlienet Stekj, von woone aule Sachen, Flissendjet un Loft jemoakt es/ daut Biet waut siene Krauft aufjeft en Atommbommen - atom. Category: 1.2.2.4. Mineral, 6.6.2.9. Working with chemicals.
-
Atommbomm
aːtɔmbɔm - n.f. Pl: Atommbommen. een Jewäa daut met sea groote Krauft uteneenblost ooda eksplodieet - atom bomb.
-
Ätstow
eːtstoːv - n.f. Pl: Ätstowen. eene Stow wua Moltieden jeweenlich jejäten woaren - dining room/ refectory. Category: 5.2.1.5. Serve food, 6.5.2.7. Room.
-
Ätwoa
eːtvɔa - n.n. Äten/ Sachen dee toom äten sent - groceries.
-
Ätwoahendla
eːtvɔahɛndlʌ - n.m. Pl: Ätwoahendlasch. eena dee Sachen toom äten vekjaft - grocer.
-
Aubeetsee
ɔubəɪtsəɪ - n.n. Alfabeet/ aule Latren enne Rieej met dee Wieed jeschräwen woaren - abc's/ alphabet. Category: 3.5.7.1. Write.
-
audee
ɔudəɪ - exclam. aufscheets Gruss/ daut Wuat staumt von een Fraunseesischet Aufscheets Wuat - goodbye/ farewell.
-
auf
ɔuf - prep. whether.1 • veleicht/ daut es mäajlich/ woarschienlich/ aus - whether.2 • wajch/ von/ oppoat - off. Category: 2.3.3. Taste, 8.2.6. Distance, 8.3.7.8. Decay.
-
auf un too
ɔuf ən təʊ - adv.ph. hanewada/ eenjemol - now and then/ on and off. Category: 8.4.6.6.2. Sometimes, 8.4.5.1.5. Regular.
-
aufäajden
ɔufɛajdən - v.w. veäajden/ met äajden de Stap glaut moaken - harrow after seeding.
-
aufarnten
ɔufaːɹntən - v.w. aufdraschen/ aufkombeinen/ de Arnt nenbrinjen - harvest/ reap. Category: 6.2.5. Harvest.
-
aufasten
ɔufaːstən - v.w. Asta aufmoaken/ utasten - debranch/ prune. Category: 5.2.3.1.2. Food from fruit, 6.2.1.4.1. Growing grapes, 6.2.1.4.2. Growing bananas, 6.2.1.6. Growing flowers, 6.2.1.7. Growing trees, 6.2.4.4. Trim plants.
-
aufbarschten
ɔufbaːɹʃtən - v.w. met barschten waut aufmoaken/ aufriewen - brush off.
-
aufbeizen
ɔufbɛitsən - v.w. met strenje Seep ooda Speetskje waut aufmoaken - remove through caustic action.
-
aufbestalen
ɔufbɛstaːlən - v.w. bestalen daut waut opphieren saul/ sajen daut saul opphieren - cancel an order/ countermand an order.
-
aufbieten
ɔufbitən - v.s. bite off.1 • waut bieten soo daut eena waut em Mul nenkjricht - bite off.2 • äwanämen/ sikj ve'auntwuatlich fa waut moaken - take on responsibility. Category: 5.2.2.1. Bite, chew.
-
Aufbietsel
ɔufbitsəl - n.n. daut waut eena aufjebäten haft/ de Mot von eemol aufbieten - a bite. Category: 2.1.1.5. Tooth, 2.5.3. Injure, 2.5.3.2. Poison, 5.2.2.1. Bite, chew.
-
Aufbildunk
ɔufbɪldʊŋk - n.f. Pl: Aufbildungen. een jemoldet Bilt, tB. een Plon ooda eene Launtkoat - illustration. Category: 6.6.5.1. Draw, paint.
-
Aufbilt
ɔufbɪlt - n.n. Pl: Aufbilda. eene Statu ooda een Bilt daut no wäm ooda waut likjent/ eene Statu ooda Bilt daut aunjebät woat - image/ copy/ likeness/ replica. Category: 2.3.1.8. Appearance, 3.2.1.2. Imagine, 4.3.1.4. Reputation, 8.3.5.4. Pattern, model, 8.3.5.5. Imitate, 8.3.5.2.2. Like, similar, 8.3.5.6. Copy.
-
aufbinjen
ɔufbɪɲən - v.s. tie off.1 • aufschnieren/ soo faust rom een Schlauch ooda eene Oda binjen daut nuscht mea derch kaun, soo aus aun een Been ooda Oarm - apply a tourniquet/ tie off/ cinch.2 • bie een Maun ooda eene Fru em Kjarpa een Schlauch vedoawen, soo daut dee nich mea Kjinja haben kaun - get a tubal ligation or vasectomy. Category: 2.2.5. Bleed, blood, 7.5.4. Tie, 2.6.3.3. Miscarriage.
-
Aufbinjsel
ɔufbɪɲsəl - n.n. Pl: Aufbinjsels. daut aufbinjen von een Schlauch/ daut met waut eene Oda aufjebungen woat - tourniquet. Category: 2.5.7. Treat disease.
-
aufbliewen
ɔufblivən - v.s. wajchbliewen/ nich dichtbie gonen - stay away.
-
aufbräakjen
ɔufbɾɛacən - v.s. break off.1 • waut bieejen ooda bräakjen soo daut et gauns frie es/ loossbräakjen - demolish/ break off.2 • wajchbräakjen/ von eene Grupp aufgonen - separate self from others. Wan du dän Stock too wiet bichst, dan woat dee aufbräakjen. If you bend the stick to far, it will break off. See: loossbräakjen. Category: 7.9.2. Tear down, 7.5.2.4. Remove, take apart.
-
aufbrennen
ɔufbrɛnən - v.w. dolbrennen/ met Fia waut gauns vedoawen ooda vebrennen - be razed by fire/ burn down. Category: 5.5.4. Burn, 7.9.3. Destroy.
-
aufbrieejen
ɔufbriəjən - v.w. scald.1 • aufschnuzen/ wäm beschnuzen/ domm lieren - insult/ scorn.2 • brieejen/ met heetet Wota waut looss ooda wieekj moaken - scald. Category: 2.5.3. Injure, 3.5.1.8.3. Mock, 4.3.2.1. Despise someone.
-
aufbrinjen
ɔufbrɪɲən - v.s. trigj tolen waut eena jeliet haft ooda schuldich es - repay. Category: 4.7.7.7. Atone, restitution, 4.8.2.5. Revenge, 6.8.5.4. Repay debt.
-
aufbroklen
ɔufbɾɔklən - v.w. en kjliene Stekja von waut loossbräakjen/ vekjreemlen - crumble away.
-
aufbrucken
ɔufbɾʊkən - v.w. waut brucken bat daut nich mea eenen gooden Wieet haft - wear away/ use up. Category: 7.9.1. Damage, 6.1.2.2.4. Use up.
-
aufbrutschen
ɔufbɾʊtʃən - v.w. nich eene goode Oabeit doonen/ de Oabeit too bosich un nich krakjt jenuach doonen/ aufkwoakjsen - do a sloppy job.
-
aufdachen
ɔufdaːχən - v.w. met eene Maschien eene Kopie moaken von een Papia ooda Buak - make a copy of a page or book.
-
aufdakjen
ɔufdaːcən - v.w. opdakjen/ eene Dakj von waut raufnämen, soo daut to seenen es - uncover/ remove a blanket. Category: 3.5.1.5.2. Disclose, 7.3.7.1. Uncover.
-
Aufdank
ɔufdaːŋk - n.f. Pl: Aufdanken. eene Räd opp een Bejrafniss/ een Bejrafniss - eulogy. Category: 2.6.6.3. Funeral, 3.5.1.7. Praise.
-
aufdanken
ɔufdaːŋkən - v.w. officiate at funeral.1 • de Räd opp een Bejrafniss jäwen/ begrowen - officiate at a funeral.2 • auflajen/ opphieren toop to oabeiden - be fired/ retire. Category: 2.6.4.5. Old person.
-
aufdaumen
ɔufdɔumən - v.s. met een Daum daut Wota, ooda aundret waut rant, aufschezlen - dam off.
-
aufdaumpen
ɔufdɔumpən - v.w. Lit: steam away met väl Krauft ooda Jeschrech loossfoaren ooda loossgonen, soo aus met de Krauft von een Daump Kjätel - speed away.
-
Aufdeel
ɔufdəɪl - n.m. Pl: -. een Deel/ Poat/ een jewesset Stekj von waut jratret - part/ portion/ department. Category: 4.2.5. Drama, 6.5.2. Parts of a building, 7.4.4. Distribute, 8.1.6.1. Part, 8.6. Parts of things, 3.5.3.1. Word, 5.2.1.5. Serve food, 8.1. Quantity, 8.2.8. Measure, 4.2.1.8. Organization, 4.6.3. Government organization, 4.6.3.1. Governing body, 6.9. Business organization.
-
aufdeelen
ɔufdəɪlən - v.w. endeelen/ aufjäwen/ en Deel moaken un de trafende daut jäwen, tB. een Oafgoot - apportion/ distribute an inheritance. See: deelen. Category: 7.4.4. Distribute, 7.8. Divide into pieces.
-
Aufdeelunk
ɔufdəɪlʊŋk - n.f. Pl: Aufdeelungen. Variant: Aufdeelinj. een Poat, daut waut aufjedeelt es/ een Deel - section/ part/ department/ part of an inheritance. Category: 6.5.1.3. Land, property, 8.1.6.1. Part, 8.6. Parts of things, 4.2.5. Drama, 6.5.2. Parts of a building, 7.4.4. Distribute, 4.2.1.8. Organization, 4.6.3. Government organization, 4.6.3.1. Governing body, 6.9. Business organization.
-
aufdichten
ɔufdiçtən - v.w. dicht moaken/ vepaken - insulate. Category: 4.4.4.5. Protect.
-
aufdinjen
ɔufdɪɲən - v.s. vesieekjen dän Priess läaja to kjrieen/ vesieekjen eene Jeschicht nata to moaken - bargain for a better price or deal. See: erauf dinjen.
-
aufdoktren
ɔufdɔktrən - v.w. aufdriewen/ medizienisch daut Läwen von en de Mutta rutdriewen - abort/ perform an abortion. Category: 2.6.3.3. Miscarriage.
-
aufdonsten
ɔufdɔnstən - v.w. Donst aufjäwen/ drieejen - evaporate. Category: 1.2.3. Solid, liquid, gas, 1.3.3.1. Dry.
-
aufdreien
ɔufdrɛiən - v.w. turn off.1 • dreien bat waut aufkjemt - remove by twisting.2 • toodreien/ eenen Kron too moaken - turn on/ switch on.3 • eene Sach runt moaken opp eene Dreibenkj - work with a lathe. Category: 6.7.9. Machine, 8.3.3.1.1. Light source.
-
aufdrekjen
ɔufdrɛcən - v.w. pull trigger.1 • met eene Drekjmaschien eene Kopie moaken/ aufdachen/ wan eena twee Sachen, eent opp daut aundre haft, un dan met waut schoapet opp daut drekjt, soo daut en daut unjaschte nenjedrekjt woat - print.2 • opp een Loch ooda een Schlauch nopp drekjen soo daut nuscht rutkjemt - pinch off.3 • eene Flint scheeten moaken/ met een Kamara een Bilt moaken - pull trigger/ press shutter. Category: 3.5.7.4. Publish, 6.4.1.1. Track an animal.
-
Aufdrekja
ɔufdrɛcʌ - n.m. Pl: Aufdrekjasch. aun eene Flint, daut waut däm Schoss moakt - trigger. Category: 4.8.3.7. Weapon, shoot.
-
aufdrenjen
ɔufdrɛɲən - v.w. tosied drenjen/ met drenjen, nich loten waut derchgonen - push or squeeze someone from his rightful place. Category: 2.6.3.4. Labor and birth pains, 3.3.3.5. Compel, 7.3.2.9. Push.
-
Aufdrieechkodda
ɔufdriəχkɔdʌ - n.n. Pl: Aufdrieechkodren. een Zeich ooda Haunduak toom Teetich aufdrieejen - kitchen towel.
-
Aufdrieechshaunduak
ɔufdriəχshɔunduək - n.n. Pl: Aufdrieechshaundieekja. een Zeich ooda Haunduak toom Teetich aufdrieejen - kitchen towel.
-
aufdrieejen
ɔufdriəjən - v.w. met een drieejet Kodda waut nautet weschen soo daut et drieech woat/ waut loten enne Loft drieejen ooda vedrieejen - wipe dry/ dry off.
-
Aufdrief
ɔufdrif - n.m. een Prozass von waut aufdriewen ooda aufdoktren/ de Prozass von een onjebuarnet aufschaufen - abortion. Category: 2.6.3.3. Miscarriage.
-
aufdriewen
ɔufdrivən - v.s. aufdoktren/ medizienisch ooda fiesisch, daut Läwen von en de Mutta rutdriewen, daut et nich een Kjint jeft - perform an abortion.
-
aufdrinkjen
ɔufdrɪɲcən - v.s. aufschlurpsen/ een beskje von een sea vollet Dinkj drinkjen - drink a little from a container that is too full.
-
aufdroagen
ɔufdɾɔagən - v.s. wear out.1 • Kjleeda droagen bat de vebrukt sent - wear out clothing.2 • wajchdroagen/ wieda droagen - carry away.
-
aufenjsten
ɔufɛɲstən - v.w. wajchenjsten - scare away.
-
auferren
ɔufɛɹrən - v.w. Fäla moaken/ dän gooden Wajch ooda ne goode Lia veloten un orrajcht doonen - err.
-
auffäajen
ɔufɛajən - v.w. fäajen/ aufmoaken met fäajen/ rein fäajen - sweep off.
-
Auffaul
ɔufɑɬ - n.m. Aufgank/ Mell/ Os/ Ort/ Drank/ Äwalei - garbage. Category: 6.1.2.2.2. Useless, 7.4.5.2. Throw away, 8.3.7.8.3. Garbage.
-
auffaulen
ɔufɔulən - v.s. fall off.1 • looss faulen/ wajch faulen - fall off, like leaves from a tree.2 • nich bie de goode Lia bliewen - leave approved teaching. Category: 7.2.2.5.1. Fall.
-
auffieren
ɔufirən - v.w. purge.1 • väl Stoolgank moaken/ met Auffiameddel de groote Doarm loten ladich moaken - purge.2 • een Stroom von Fiafunken moaken - shoot with sparks. Category: 7.4.5.2. Throw away.
-
Auffiameddel
ɔufiamɛdəl - n.n. Pl: -. Meddel daut eenem moakt Stoolgank haben - purative.
-
auffielen
ɔufilən - v.w. aufmoaken met fielen/ met eene Fiel waut aufmoaken - file off.
-
auffoaren
ɔufɔaɹən - v.s. drive off.1 • loossfoaren/ sikj met een Foatich oppem Wajch moaken - drive off/ depart.2 • wajchschieren/ aufschieren - wear away. Category: 4.8.2.4. Defend, 7.2.3.3. Leave.
-
auffoadjen
ɔufɔaʝən - v.w. aufschnuzen/ aufschobben/ wiesen daut eena nich met waut tofräd es - snub/ put down/ be flippant/ do a sloppy job/ do a hurry-up job. Category: 3.1.2.4. Ignore, 3.5.1.8. Criticize, 7.3.4.3. Put down.
-
auffodren
ɔufɔdrən - v.w. sikj waut jäwen loten derch velangen ooda prachren/ auftobren - ask of/ demand. Category: 3.3.3.4. Insist.
-
auffoodren
ɔufəʊdrən - v.w. gauns jäajen Owent noch eemol Vee Fooda jäwen - feed the stock for the last time in the evening.
-
auffrieren
ɔufrirən - v.s. Variant: auffrearen. vefrieren un doaderch auffaulen - freeze off.
-
auffulen
ɔufylən - v.w. vefulen un doaderch auffaulen - rot off.
-
Aufgangsrua
ɔufgaːŋsɾua - n.n. Pl: Aufgangsruaren. Pl: Aufgangsruasch. Aufleida/ een Rua ooda Piep toom Aufgank ooda Wota aufleiden - sewer pipe.
-
Aufgank
ɔufgaːŋk - n.m. Mell/ Ort/ Os/ Drank/ Auffaul - waste/ rubbish/ garbage/ refuse/ trash/ rejects/ excrement. Category: 2.2.8. Defecate, feces, 2.6.6.1. Kill, 6.1.2.2.6. Waste, 6.8.4.7. Spend, 8.3.7.8.3. Garbage, 6.1.2.2.2. Useless, 7.4.5.2. Throw away, 3.3.5.2. Reject.
-
Aufgankfräta
ɔufgaːŋkfɾeːtʌ - n.m. Pl: Aufgankfrätasch. Osfräta/ een Tia daut Aufgank un Os frat - scavenger. Category: 1.6.1. Types of animals.
-
Aufgankwota
ɔufgaːŋkvoːtʌ - n.n. Kjietawota/ Aufgank/ Drank/ Wota daut aufrant - swill/ drainage.
-
aufgaundren
ɔufgɔundrən - v.w. auflaupsen/ met schmeichlen, äwaräden ooda prachren sikj waut tooieejnen - rip off.
-
Aufglauns
ɔufglɔuns - n.m. Pl: -. een Schien von waut blanket/ een Bilt em Spieejel - reflection. Category: 2.3.1.7. Reflect, mirror, 3.2.1.1. Think about.
-
aufgloowsch
ɔufgləʊvʃ - adj. von eenen aundren ooda faulschen Gloowen - superstitious. Category: 3.2.5.1. Believe, 4.4.5. Chance.
-
aufgnaubren
ɔufgnɔubrən - v.w. aufkeiwen/ aun waut sea hoadet kjliene Schelwa aufbieten - chew off/ bite off/ gnaw off. Category: 5.2.2.1. Bite, chew.
-
aufgnoagen
ɔufgnɔagən - v.w. gnoagen bat waut aufkjemt/ opp waut hoadet bieten un Bieta doavon kjrieen - gnaw off.
-
aufgnuppen See main entry: aufgnupsen.
-
aufgnupsen
ɔufgnʊpsən - v.w. eene Tank äwaschlonen, wan eene Hool nich helt soo aus een Taupen ooda een Knubbel - slip off from a knob.
-
aufgonen
ɔufgoːnən - v.s. commence.1 • loosskomen/ velieren - leave/ lose.2 • wajchgonen/ aunfangen to gonen - leave/ commence.3 • eene Grupp veloten - leave a group.4 • looss scheeten von eene Patroon ooda Reifel - go off (as a gun shooting). Category: 8.4.6.1.1. Beginning, 2.6.6.7. Inherit, 3.6.2. School, 4.1.7.1. End a relationship, 4.2.1.8.2. Leave an organization, 4.2.9. Holiday, 4.3.3.3. Abandon, 7.2.3.3. Leave, 7.2.4.5. Move to a new house, 7.4.5.1. Leave something.
-
Aufgonst
ɔufgɔnst - n.f. wäm waut nich jennen/ een Gloowen daut eena sull uk daut ooda soont haben aus een aundra haft/ een Oaja wiels eena nich soont haft aus aundre - envy/ jealousy/ grudge. Category: 3.4.2.1.8. Jealous, 3.4.2.3. Angry.
-
Aufgotsdeenst
ɔufgɔtsdəɪnst - n.m. Pl: Aufgotsdeensten. eene Zeremonie fa eenen Aufgott/ de Gloowen aun eenen Aufgott - idolatry. Category: 4.9.8.1. Idol.
-
Aufgott
ɔufgɔt - n.m. Pl: Aufjetta. eene Sach dee aunjebät woat, oba nich Gott es - idol/ image. Category: 4.9.8.1. Idol, 2.3.1.8. Appearance, 3.2.1.2. Imagine, 4.3.1.4. Reputation, 8.3.5.4. Pattern, model.
-
aufgrosen
ɔufgɾoːsən - v.w. Grauss plekjen ooda auf bieten un oppfräten, soo aus Vee - graze off.
-
aufgrulen
ɔufgɾylən - v.w. wajchgrulen/ wajchenjsten - frighten away.
-
Aufgrunt
ɔufgɾʊnt - n.m. Pl: Aufjrind. eene Kluft/ een sea deepet steilet Eewa wua ieejentlich nich rauf to gonen es - chasm/ abyss/ gulf/ deep canyon. See: Kluft. Category: 1.2.1.5. Underground, 8.2.6.5. Deep, shallow, 1.3.1.5. Island, shore.
-
Aufguss
ɔufgʊs - n.m. Drank/ daut waut aufjegoten woat - swill.
-
aufhaken
ɔufhaːkən - v.w. met eene Akjs ooda een Biel waut looss ooda auf moaken - hack off/ lop off.
-
aufhalpen
ɔufhaːlpən - v.s. frie woaren von Schult derch aufoabeiden - pay a debt by helping/ redress. Category: 4.7.7.7. Atone, restitution.
-
aufhaultren
ɔufhɔultrən - v.w. dän Haulta aufnämen - unhalter.
-
aufhaupsen
ɔufhɔupsən - v.w. uthaupsen/ haustich waut vom Läpel haupsen ooda em Mul nämen - put something in the mouth to taste (like taking a spoon into the mouth to taste its contents and then quickly withdrawing it as if it were hot). Category: 2.1.1.4. Mouth, 2.3.3. Taste.
-
aufhäwlen
ɔufheːvlən - v.w. met eenen Häwel waut kjlanda, denna ooda glauta moaken - plane off with a carpenter's plane.
-
aufheiwen
ɔufhɛivən - v.w. chop off.1 • heiwen/ Grauss schnieden met eene Sans ooda Maschien - mow/ cut grass.2 • met schlonen, soo aus met eene Wipp, Akjs ooda Biel waut aufmoaken - chop off. Category: 6.2.4.1. Cut grass, 6.2.1.5. Growing grass.
-
aufhenjen
ɔufhɛɲən - v.s. hang away.1 • raufhenjen soo daut et nuscht aunschieet - to hang away from.2 • eene Bedinjunk haben - to depend on something. Daut woat vom Wada aufhenjen auf wie morjen weeden kjennen. It will depend on the weather as to whether we will hoe tomorrow.
-
aufhenjich
ɔufhɛɲiç - adj. von waut aufhenjen/ met waut vebungen sennen, daut uk mott em Betracht jenomen - dependent upon.
-
aufhoaden
ɔufhɔadən - v.w. hoat woaren von Enstalunk/ waut schwoaret jewant woaren, tB: de Kold - harden off.
-
aufhoaken
ɔufhɔakən - v.w. vom Hoaken nämen/ loosshoaken - unhook/ unlatch. Category: 7.5.2.4. Remove, take apart.
-
aufhoakjen
ɔufhɔacən - v.w. wajch nämen met hoakjen/ met eene Hoakj waut wajchmoaken - rake off.
-
Aufhoakjsel
ɔufhɔacsəl - n.n. Pl: Aufhoakjsels. een Hoakjsel/ waut toopjehoakjt es - gleanings/ leftovers. Category: 5.2.1.4. Food storage, 8.1.7.4. Remain, remainder.
-
aufhoatlen
ɔufhɔatlən - v.w. hoatlich woaren von väl brucken ooda jewant woaren/ aufhoaden - harden/ toughen. Category: 1.2.3. Solid, liquid, gas, 8.3.6.2. Hard, firm.
-
aufhocken
ɔufhɔkən - v.w. aufschezlen/ een Rum oppoat saten ooda moaken/ oppoat saten - partition off/ sequester/ segregate/ confined to a designated area. Category: 7.5.1.2. Include.
-
aufholen
ɔufhoːlən - v.w. holen/ wäm ooda waut opp Enj von eene Reis trafen un wieda fieren - pick up someone from the station/ pick up an item someone has borrowed. Category: 1.1.3.1. Wind, 4.6.6.1.1. Arrest, 5.5.6. Fuel, 7.3.2.4. Lift, 7.3.4.2. Pick up, 7.4.2. Receive, 7.4.3. Get, 8.1.4.2. Increase.
-
aufhoolen
ɔufhəʊlən - v.s. hold off.1 • waut von waut wajch hoolen/ nich loten dichtbie komen - hold off/ hold at bay.2 • een Kjint opp eenen Topp hoolen - hold a child while it performs its natural functions, as part of toilet training. Category: 7.2.7.3. Wait.
-
aufjäwen
ɔufjeːvən - v.s. mail.1 • wiedajäwen/ aufschmetten - give off/ transmit dye.2 • enne Post lajen/ wajchschekjen - mail/ become involved with a debt/ repay a debt.3 • endeelen, tB: Oafgoot - distribute as inheritance.4 • Schult auftolen - repay. Category: 4.6.6. Government functions, 4.8.3.7. Weapon, shoot.
-
aufjebrieecht
ɔufjɛbriəχt - adj. väl goodjenuach sennen/ aufjehoat/ frajch/ driest - having a lot of nerve/ insensitive/ being very forward.
-
aufjebrukt
ɔufjɛbɾʊkt - adj. soo väl jebrukt, soo aus Kjleeda, daut et nich mea goot jenuach es - shabby/ threadbare. See: aufbrucken. Category: 5.3. Clothing, 3.5.1.1.8. Speak poorly.
-
aufjedroacht
ɔufjɛdɾɔaχt - adj. soo lang jedroacht, daut dee nich mea to brucken sent, soo aus Kjleeda/ velumpt/ derchjeschieet - worn out like clothing. Category: 2.4.4. Tired, 7.9. Break, wear out, 8.4.6.5.4. Old, not new.
-
aufjeeten
ɔufjəɪtən - v.s. een Poat von waut utjeeten ooda en een aundret Dinkj nenjeeten - pour some liquid from a container that may be too full.
-
aufjefoadicht
ɔufjəfɔadiçt - adj. foadich jemoakt/ soo jemoakt daut et nich mea schaufen kaun - finished off.
-
aufjefollen
ɔufjəfɔlən - adj. vom Boom jefollen/ vonne Lia ooda Jemeent aufjegonen - fallen off.
-
aufjefult
ɔufjəfʊlt - adj. soo vefult, daut et auffelt ooda vefelt/ vekomen/ vestokt - rotted off.
-
aufjegonen
ɔufjəɣoːnən - adj. von eene Grupp wajchjegonen - separated from group. Category: 9.6.1.6. Dissociation.
-
aufjehakt
ɔufjəhaːkt - adj. met eene Akjs ooda Hak aufjeschnäden/ aufjemoakt met eene Akjs ooda Hak - chopped off.
-
aufjehoakt
ɔufjəhɔakt - adj. loossjehoakt/ nich toopjehoakt - unhooked.
-
aufjehokt
ɔufjəhɔkt - adj. en een ooda mea Hocks jemoakt/ oppoat jesat met een Schetzel ooda eene Waunt - compartmentalized/ separated.
-
aufjejlept
ɔufjɛjlɛpt - adj. wajch jerutscht/ nich sien Hool jehoolen/ veschowen - slipped.
-
aufjekloppat
ɔufjɛklɔpaːt - adj. aufjekomen von klopren ooda fläajlen/ utjekloppat - beaten off.
-
aufjeklunjt
ɔufjɛklʊɲt - adj. aufjeschieet von opp waut klunjen/ aufjedroacht soo aus eene Schoo - trodden off.
-
aufjekoakt
ɔufjəkɔakt - adj. von koaken aufjekomen/ jekoakt - boiled off.
-
aufjekopt
ɔufjəkɔpt - adj. met dän Kopp aufjemoakt - beheaded.
-
aufjeladat
ɔufjəlaːdaːt - adj. met daut Lada wajchjetrant/ onen Lada - skinned.
-
aufjeläft
ɔufjəleːft - adj. kjrippieet/ utjeläft/ schwak un en proste Jesuntheit von een schwoaret ooda een langet Läwen - decrepit/ having the appearance of having lived a hard life. Category: 8.4.6.5.4. Old, not new.
-
aufjelascht
ɔufjəlaːʃt - adj. vewescht daut et nich to läsen es/ vewescht/ wajchjewescht/ met eene Lasch velascht - erased.
-
aufjeläst
ɔufjəleːst - adj. met de baste utjeläst un wajch jenomen/ met de baste jeplocken - picked off.
-
aufjeleent
ɔufjələɪnt - adj. von de Oabeit aufjesajcht/ soo daut eena nich mea siene Oabeit haft - fired. Category: 6.5.3. Building materials.
-
aufjeleest
ɔufjələɪst - adj. loosened off.1 • aufjetuscht, soo aus bie de Oabeit, daut eena nich too meed woat - freed up.2 • von Benja ooda Strenj loossjemoakt - loosened.
-
aufjeleewat
ɔufjələɪvaːt - adj. wieda jejäft/ waut wuahan jebrocht, soo aus eenem daut oppjebat wia - delivered.
-
aufjeluat
ɔufjəluət - adj. jenuach Tiet jenomen, bat waut reed wia/ lang nuach jeluat/ aufjewacht - waited for.
-
aufjemassat
ɔufjəmaːsaːt - adj. aufjeschnäden/ met Massa aufjemoakt - cut off. Category: 7.5.2.4. Remove, take apart.
-
aufjemäten
ɔufjəmeːtən - adj. met eene jewesse Mot - measured off/ having been surveyed. See: aufmäten.
-
aufjemoagat adj. moaga jeworden/ denna jeworden - become skinny/ lost weight.
-
aufjemolt
ɔufjəmɔlt - adj. met molen, een tweeden Bilt von waut moaken - sketched.
-
aufjemuckat
ɔufjəmʊkaːt - adj. denn jeworden von Krankheit ooda hungren/ onjesunt jeworden - thinned out.
-
aufjenstich
ɔufjɛnstiç - adj. met Aufgonst/ jieren waut haben wellen, waut däm aundren sient es - envious/ jealous. See: Aufgonst. Category: 3.4.2.1.8. Jealous.
-
aufjenuzt
ɔufjənʊtst - adj. utjeschieet/ veschieet/ vebrukt/ aufjebrukt/ jebrukt bat daut nich mea goot es toom lenja brucken - worn out. See: aufnutzen. Category: 2.4.4. Tired, 7.9. Break, wear out, 8.4.6.5.4. Old, not new, 5.3. Clothing, 3.5.1.1.8. Speak poorly.
-
aufjeplocken
ɔufjɛplɔkən - adj. met plekjen aufjemoakt ooda nenjebrocht/ aufjeräten - picked off.
-
aufjerant
ɔufjəɾaːnt - adj. met daut Wota aufjetrocken - run off. Category: 7.2.6.3. Escape.
-
aufjeräten
ɔufjəɾeːtən - adj. met rieten aufjemoakt/ aufjetrant/ wajchjeräten - torn off.
-
aufjerubbelt
ɔufjəɾʊbɛlt - adj. met rublen aufjemoakt/ aufjeschieet/ aufjebarscht - rubbed off.
-
aufjeschäat
ɔufjɛʃɛat - adj. met de Woll aufjeschnäden/ met de Hoa kort aufjeschnäden - sheered.
-
aufjeschalt
ɔufjɛʃaːlt - adj. onen Schal/ met de Schal aufjemoakt - peeled.
-
aufjeschapt
ɔufjɛʃaːpt - adj. met een wesset Poat met een Schapkje aufjenomen/ met daut bowaschte von waut Flissendjet wajchjenomen - dipped off.
-
aufjeschauft
ɔufjɛʃɔuft - adj. slain.1 • doot jemoakt - slain.2 • doafäa jeschauft/ met schaufen rechtich jeworden - earned by working.
-
aufjescheddat
ɔufjɛʃɛdaːt - adj. met schedren aufjemoakt/ aufjekomen von schlakren un tekjren - shaken off.
-
aufjeschläpen
ɔufjɛʃleːpən - adj. wajchjemoakt met schliepen/ kjlanda ooda schoap jemoakt met schliepen/ met een Schliepsteen aufjemoakt - ground away.
-
aufjeschlowen
ɔufjɛʃloːvən - adj. onen Schluw ooda Schluwen/ met de Schluwen aufjemoakt/ aufjetrocken/ utjepuscht - peeled off.
-
aufjeschnäden
ɔufjɛʃneːdən - adj. met schnieden aufjemoakt/ aufjemassat - cut off. Category: 7.5.2.4. Remove, take apart.
-
aufjeschräwen
ɔufjɛʃɾeːvən - adj. nojeschräwen/ met schriewen jemoakt/ kopieet - copied.
-
aufjesechat
ɔufjəsɛçaːt - adj. soo besorcht daut et secha es/ en Sechaheit jebrocht - secured.
-
aufjesondat
ɔufjəzɔndaːt - adj. apoat jebrocht ooda jehoolen von aundret/ soo daut et nich met aundret toopkjemt - separated.
-
aufjespezt
ɔufjɛspɛtst - adj. spetz jemoakt ooda jeworden/ soo daut et denna un denna woat bat aune Spetz - sharpened/ pointed/ made sharp. Category: 2.1.1.3. Nose, 8.3.2.3.1. Pointed.
-
aufjestat
ɔufjɛstaːt - adj. aufjeschloagen/ jestukst daut waut aufkjemt/ loossjespellat - chipped off/ marred. Category: 8.3.7.8.2. Blemish.
-
aufjestenjelt
ɔufjɛstɛɲɛlt - adj. met de Stenjels aufjemoakt - stripped/ having stems removed. Category: 5.3.8. Naked.
-
aufjetieekjent
ɔufjətiəcɛnt - adj. soo daut et leicht to seenen es/ entwäda oppligjent ooda met eene aundre Kalia, soo daut et leicht to finjen es - prominent/ marked. Category: 2.3.1.5. Visible, 4.5.6.1. High status.
-
aufjetient
ɔufjətint - adj. met eenen Tun aufjejrenst/ apoat jemoakt met Tieninj - fenced off.
-
aufjetolt
ɔufjətɔlt - adj. foadich betolt/ gauns onen Schult - paid.
-
aufjetrant
ɔufjɛtɾaːnt - adj. met tranen aufjemoakt/ aufjeräten - torn off.
-
aufjetrocken
ɔufjɛtɾɔkən - adj. drawn back.1 • waut biem räakjnen, wajchjenomen woat - subtracted.2 • blauss - pale.3 • utjetrocken - naked. Category: 1.1.1.1. Moon, 2.1.4. Skin, 2.5.6. Symptom of disease, 8.3.3.3. Color, 8.3.3.3.6. Change color.
-
aufjewäat
ɔufjəvɛat - adj. soo daut dee eenem nich mea enjsten/ soo daut dee eenem nich mea aunjriepen kaun - repulsed/ defended.
-
aufjewant
ɔufjəvaːnt - adj. soo daut waut eenem jewant ooda tusich wia, nich mea soo bekaunt es - unaccustomed.
-
aufjewarcht
ɔufjəvaːɹχt - adj. soo daut dee nich odmen kaun/ aufjeschnieet - choked.
-
aufjleppen
ɔufjlɛpən - v.w. haustich Grunt velieren/ wajch faulen wiels sikj daut nich mea helt/ aufgnupsen/ wajchrutschen - slip off/ lose grip suddenly.
-
aufjoagen
ɔufjɔagən - v.s. bosich un stoakj wieda foaren - speed away/ chase off.
-
aufjrensen
ɔufjrɛnsən - v.w. eene Jrens saten/ eene Scheedunk moaken/ aufhocken - set a boundary.
-
Aufjrensunk
ɔufjrɛnsʊŋk - n.f. Pl: Aufjrensungen. eene Jrens/ de Toostaunt von eene Jrens saten - separation/ determining a boundary. Category: 2.6.1.4. Divorce, 7.5.1.1. Separate, scatter, 8.5.4.4. Interval, space.
-
aufkauen See main entry: aufkeiwen.
-
aufkeiwen
ɔufkɛivən - v.w. Variant: aufkauen. aufbieten/ aufgnoagen/ aun waut keiwen bat daut aufkjemt - chew off.
-
aufkjarten
ɔufcaːɹtən - v.w. kjarta moaken/ waut wajchnämen om daut kjarta to moaken/ vekjarten/ vekjlandren - shorten/ abbreviate/ abridge. See: vekjarten/ vekjlandren. Category: 8.2.2.1. Short, not long, 8.2.2.3. Short, not tall, 3.5.3.1. Word, 8.1.4.3. Decrease.
-
aufkjeelen
ɔufcəɪlən - v.w. Hett velieren/ kolda woaren - cool off. Ekj wudd de Malkj aufjekjeelt haben I would have cooled the milk. Ekj wudd onen dän Rock aufjekjeelt sennen. I would have without the coat chilled. Category: 8.3.4.1. Cold.
-
aufkjeepen
ɔufcəɪpən - v.s. kjeepen/ waut von wäm kjeepen - purchase from someone.
-
aufkjienen
ɔufcinən - v.w. Kjiensels ooda Stenjels aufmoaken/ aufschlieten - remove sprouts from old potatoes.
-
aufkjikjen
ɔufcɪcən - v.w. aufseenen/ waut goot beseenen, soo daut eena daut uk kaun doonen ooda nomoaken/ nodoonen - copy after seeing.
-
aufkjniepen
ɔufcnipən - v.s. aufkjlamen/ toopkjniepen daut nuscht mea rutkjemt/ aufdrekjen - pinch off.
-
aufkjniewlen
ɔufcnivlən - v.w. aufschnieden/ aufmoaken ooda schnieden met een stompet Massa - hack off/ whittle off.
-
aufkjnipsen
ɔufcnɪpsən - v.w. snip off.1 • met de Finjasch waut aufbräakjen/ aufschnieden/ met een kjlienen Schnett waut aufmoaken - snip off/ take a picture.2 • aufdrekjen aun een Kamara, toom een Bilt moaken - take a picture. Category: 7.5.2.4. Remove, take apart, 6.6.5.2. Photography.
-
aufkjrieen
ɔufcriən - v.s. looss kjrieen/ loossmoaken - separate from.
-
aufkloppen
ɔufklɔpən - v.w. looss schlonen/ aufschlonen/ met kloppen loossmoaken - beat so things fall off, as in hitting a rug. Category: 2.3.2.3. Types of sounds, 4.2.3. Music, 4.6.6.1. Police, 4.7.7. Punish, 4.8.3.1. Defeat, 6.6.2.3. Working with metal, 7.7.1. Hit.
-
aufklopren
ɔufklɔprən - v.w. looss klopren/ met leicht stuksen loossmoaken - tap at something until it falls off.
-
aufklunjen
ɔufklʊɲən - v.w. noppstaupen daut waut aufkjemt/ aufschieren aun de Schoo ooda Flua - wear off shoes/ dance. Category: 4.2.2.1. Ceremony, 4.2.4. Dance.
-
aufknaksen
ɔufknaːksən - v.w. aufbräakjen met een Knaks - snap off. Category: 6.6.5.2. Photography, 7.8.1. Break, 2.3.2.3. Types of sounds, 7.8.2. Crack.
-
aufknaupen
ɔufknɔupən - v.w. sea spoaren/ weinich brucken/ weinich jäwen ooda betolen - ration/ skimp. Category: 8.1. Quantity.
-
aufkoaken
ɔufkɔakən - v.w. boil down.1 • koaken soo daut Bieta ooda Jeschmak aufkomen - concoct.2 • koaken toom Wota aufdonsten - boil down/ evaporate. Category: 1.2.3. Solid, liquid, gas, 1.3.3.1. Dry.
-
aufkomen
ɔufkoːmən - v.s. get away from.1 • loosskomen/ loossloten/ de Foljen von jewesset loosswoaren - get away from.2 • aufstaumen - descend from.
-
aufkoppen
ɔufkɔpən - v.w. dän Kopp aufmoaken, soo aus Heena met een Biel aufkoppen - behead. Category: 2.6.6.1. Kill, 4.7.7.4. Execute.
-
aufkrauzen
ɔufkɾɔutsən - v.w. scratch off.1 • met krauzen waut aufkjrieen, tB. Foaw aufkrauzen - scratch off.2 • veloten/ wajchranen/ stoawen - leave/ kick the bucket (vulg.)/ die. Category: 7.5.2.4. Remove, take apart, 2.6.6. Die.
-
aufkussen
ɔufkʊsən - v.w. bäta kussen/ bäta moaken met een Kuss - kiss a small child's hurt.
-
aufkwoakjsen
ɔufkvɔacsən - v.w. aufschwienen/ eene schlajchte Oabeit moaken/ aufbrutschen - do a poor, sloppy job.
-
aufladren
ɔuflaːdrən - v.w. daut Lada von een Tia nämen - skin. Category: 1.2.3.1. Liquid, 1.6.2. Parts of an animal, 2.1.4. Skin, 5.2.1.2.1. Remove shell, skin, 6.3.4. Butcher, slaughter, 6.6.4.3. Working with leather, 8.6.4.1. Outer part.
-
auflajen
ɔuflaːjən - v.s. lay off.1 • waut tosied lajen/ waut opphieren/ eenen Oabeida gonen loten - lay off/ discard.2 • loossfoaren/ wajchreisen - start a journey or trip. See: loossfoaren. Category: 6.9.2. Work for someone, 7.4.5.2. Throw away, 8.3.7.8.3. Garbage.
-
Auflaja
ɔuflaːjʌ - n.m. Pl: -. een Blaut ooda Stenjel met woont eena eene fresche Plaunt aunfangen kaun/ een Sän - plant cutting/ shoot/ slip of a plant. Category: 1.5.5. Parts of a plant, 2.6.6.1. Kill, 4.2.6.2.2. Basketball, 6.4.1. Hunt.
-
aufläsen
ɔufleːsən - v.s. pick off.1 • jewesse utläsen/ blooss de baste nämen - pick off.2 • eenem siene Jedanken ooda Enstalunk läsen von siene Jedonten - read (e.g. feelings).
-
auflaschen
ɔuflaːʃən - v.w. aufrublen/ waut jeschräwnet verublen soo daut et nich mea to läsen es/ Kjried von eene Tofel aufweschen/ met een Gumm daut auflaschen waut met eene Bliesteft jeschräwen es - erase/ obliterate. Category: 5.6.6. Wipe, erase.
-
auflaupsen
ɔuflɔupsən - v.w. Variant: auflupren. wäm orrajcht loten aum korten Enj to hoolen kjrieen/ met Lest waut von wäm kjrieen/ beschumlen - defraud another person/ elicit/ pry something from another person.
-
aufläwen
ɔufleːvən - v.w. utläwen/ schwak un vebrukt woaren aum Kjarpa/ kjrippieren - wear away a life in dissipation.
-
aufleenen
ɔufləɪnən - v.w. auflajen von eene Oabeit met Loon - dismiss/ discharge/ lay off. Category: 3.3.5.2. Reject, 7.2.8. Send someone, 1.3.2. Movement of water, 1.3.2.1. Flow, 2.2. Body functions, 2.5.7.4. Hospital, 7.2.6.4. Set free, 6.9.2. Work for someone.
-
aufleesen
ɔufləɪsən - v.w. eenem siene Städ ennämen soo daut dee sikj reiwen kaun - spell off.
-
aufleewren
ɔufləɪvrən - v.w. aufjäwen/ handroagen/ waut wua han droagen un daut doa loten - deliver. Category: 2.6.3. Birth, 2.6.3.5. Help to give birth, 4.4.4.4. Save from trouble, 7.2.6.4. Set free, 7.3.3. Take somewhere.
-
aufleiden
ɔuflɛidən - v.w. drain off.1 • Ranen moaken toom Wota moaken aufranen - drain off.2 • wäm von eenen Jedanken ooda eene Lia wajch stieren - distract/ lead away. Category: 7.3. Move something, 3.1.2.2. Notice, 3.4.2.1.6. Upset.
-
auflekjen
ɔuflɛcən - v.w. waut lekjen daut doa waut aufkjemt - lick off.
-
auflenkjen
ɔuflɛɲcən - v.w. von eene Iedee, Lia ooda Jedanken wajch leiden - divert/ deflect. Category: 6.6.7.3. Controlling water.
-
Auflia
ɔuflia - n.f. eene Lia von waut aufkjikjen/ waut eena lieet derch seenen un nodoonen - mimicking/ imitation/ lesson to be learned.
-
auflieren
ɔuflirən - v.w. Lia auf nämen/ waut lieren von de Oabeit delenjd seenen - take direction/ learn a lesson.
-
auflieen
ɔufliən - v.w. borjen/ eene Sach von wäm lieen - lend/ borrow from. See: borjen. Category: 6.8.5.1. Lend.
-
auflocken
ɔuflɔkən - v.w. met Lest auflenkjen ooda aufleiden - lure/ obtain by coaxing. Category: 2.6.2.2. Attract sexually, 3.4.1.4.4. Attract, 4.3.5.5. Deceive, 7.3.2.8. Pull.
-
aufloden
ɔufloːdən - v.s. von een Woagen ooda eene Fua waut raufnämen/ Sachen vom Woagen nämen - unload. Category: 7.4.5.2. Throw away.
-
aufloten
ɔufloːtən - v.s. allow to alight.1 • dän Priess läaja saten - reduce asking price.2 • wäm loten utem Foatich krupen - allow to alight.
-
aufluaren
ɔufluəɹən - v.w. bat waut jewesset wachten ooda luaren - await patiently/ abide the time.
-
auflupren
ɔuflʊprən - v.w. auflaupsen/ met schmeichlen waut von wäm kjrieen - defraud/ trick someone out of something. Category: 4.3.5.5. Deceive, 6.8.9.2. Cheat. See: auflaupsen.
-
aufmäten
ɔufmeːtən - v.s. waut bemäten/ seenen woo lank ooda groot waut es en Mot - measure/ survey. Category: 8.1. Quantity, 8.2. Big, 8.2.2. Long, 8.2.5.1. Big container, volume, 8.2.8. Measure, 9.1.2. Do, 2.3.1.1. Look.
-
aufmesten
ɔufmɛstən - v.w. Mest no Stap fieren/ dän Mesthupen wajchfieren - clean up the manure pile.
-
aufmoagren
ɔufmɔagrən - v.w. moagra woaren/ Wicht velieren soo aus een Mensch - grow thin.
-
aufmoaken
ɔufmɔakən - v.s. remove appendage.1 • loossmoaken/ aufschnieden moaken - remove an appendage.2 • waut opphieren/ waut soo moaken daut et opphieet/ eenen Kontrakt beräden - discontinue.3 • vemoaken/ en een Tastament vespräakjen - designate someone in a will.
-
aufmolen
ɔufmoːlən - v.w. een Bilt nomolen/ opp een dennet Papia molen waut doarunja to seenen es - copy a drawing.
-
aufmukren
ɔufmʊkrən - v.w. aufmoagren/ denna woaren/ Wicht velieren derch too weinich äten - become thin and emaciated.
-
aufmurkjsen
ɔufmʊɹcsən - v.w. onen Jefeel waut doot moaken - do away with/ kill. Category: 2.6.6.1. Kill, 6.3.4. Butcher, slaughter, 6.4.1. Hunt.
-
aufnämen
ɔufneːmən - v.s. take away.1 • Wicht velieren/ aufmoagren - take away/ diminish/ decrease/ decline/ waste away/ lose weight.2 • wajchnämen/ wieda nämen/ Hoot vom Kopp nämen - amputate/ relieve/ deliver a baby by other than natural means/ doff (a hat).3 • met een Kamara een Bilt moaken - snap a photo. Category: 7.3.3.1. Take something from somewhere, 8.1.2.3. Subtract numbers, 8.1.4.3. Decrease, 9.3.1.4. To a smaller degree, 3.3.2.2. Refuse to do something, 3.3.5.2. Reject, 2.5.2.1. Malnutrition, starvation, 8.2.3.3. Thin person, 8.2.9.2. Light in weight, 2.5.3.1. Amputate, 2.5.7. Treat disease.
-
Aufnäma
ɔufneːmʌ - n.m. Pl: Aufnämasch. eena dee Bilda nemt ooda aufnemt/ een Jereetschoft toom Bilda aufnämen/ een Kamara - camera/ photographer. Category: 6.6.5.2. Photography.
-
aufnutzen
ɔufnʊtsən - v.w. aufbrucken/ utnutzen/ vebrucken - utilize to the fullest/ wear out. Category: 7.9. Break, wear out.
-
aufoabeiden
ɔufɔabɛidən - v.w. work off debt.1 • fa wäm schaufen toom Schult betolen/ aufhalpen - work off a debt/ repay a debt by working for it.2 • Wicht velieren met oabeiden - lose weight by working.
-
aufpaussen
ɔufpɔusən - v.w. bat eene goode ooda rajchte Tiet wachten/ plonen waut to eene goode Tiet doonen - await the opportune time.
-
aufplagen v.w. aufschalen/ eene Schicht looss ducken - peel away.
-
aufplakjen
ɔufplaːcən - v.w. utplakjen/ Kalia langsom velieren - fade (for cloth material). See: utplakjen. Category: 8.3.3.3.6. Change color.
-
aufplekjen
ɔufplɛcən - v.s. von eenen Boom Frucht nämen ooda plekjen - pick off (like fruit from a tree).
-
aufplostren
ɔufplɔstrən - v.w. en Flekja von eene Waunt ooda Bän auffaulen, soo aus Foaw ooda veschmäadet - peel off/ remove. Category: 7.5.2.4. Remove, take apart, 7.3.2.7. Take something out of something, 7.3.3.1. Take something from somewhere.
-
aufprachren
ɔufpɾaːχrən - v.w. om Vezeiunk froagen/ wäm sajen daut eenem waut leet es/ om Entschuldjunk froagen - beg forgiveness/ apologize. See: entschuldjen. Category: 4.8.4.6. Repent, 4.8.4.8.1. Stop fighting.
-
aufproowen
ɔufpɾəʊvən - v.w. utproowen/ seenen auf waut jeit/ seenen woo väl daut kaun/ seenen woo väl schwoaret een Mensch nämen woat - test. Category: 3.2.2.3. Evaluate, test, 3.6.7. Test, 6.1.2.1. Try, attempt, 8.2.8. Measure.
-
aufpusten
ɔufpystən - v.w. wajchpusten/ wajchblosen/ aufmoaken met Wint - blow something off. Category: 1.1.3.1. Wind, 7.3.5. Turn something, 7.3.7.2. Wrap, 7.5.4. Tie, 8.3.1.5.2. Twist, wring.
-
aufputzen
ɔufpʊtsən - v.w. polish.1 • met schieren rein ooda blank moaken/ rein moaken - polish/ clean.2 • gauns rein wajchmoaken - remove thoroughly. Category: 5.4.7. Care for the fingernails, 7.7.5. Rub, 8.3.2.1. Smooth, 1.3.6. Water quality, 5.4.4. Care for the teeth, 5.6. Cleaning, 5.6.1. Clean, dirty, 5.6.4. Wash clothes.
-
aufräajnen
ɔufɾɛajnən - v.w. vom Räajen aufwauschen/ met Räajen rein wauschen - rain off (like the dust from a plant).
-
aufräakjnen
ɔufɾɛacnən - v.w. biem Räakjnen, een Numma von een aundret auftrakjen - subtract. Category: 8.1.2.3. Subtract numbers.
-
aufräden
ɔufɾeːdən - v.w. eenem äwaräden, daut hee waut nich doonen ooda jleewen saul - deter.
-
aufrajchnen
ɔufɾaːçnən - v.w. Rach eewen toom eenem trigj tolen ooda bestrofen - revenge. Category: 4.8.2.5. Revenge.
-
aufrakren
ɔufɾaːkrən - v.w. sikj enne Grunt brinjen met sea oabeiden - toil excessively.
-
Aufran
ɔufɾaːn - n.f. eene Ran toom Wota aufleiden - drain/ sluice. Category: 1.3.2. Movement of water, 1.3.3.1. Dry, 6.6.7. Working with water, 6.6.7.1. Plumber, 8.1.8.1. Empty, 6.6.2.1. Mining.
-
aufranen
ɔufɾaːnən - v.w. run off.1 • rauf un ut ranen, soo aus Wota ooda uk de Fada aun eene Klock - run off.2 • utranen von Tiet ooda eene Jeläajenheit - elapse, as time. Category: 7.2.6.3. Escape.
-
aufrauspen
ɔufɾɔuspən - v.w. met eene Rausp waut aufmoaken - rasp or file off.
-
aufreisen
ɔufrɛisən - v.w. loossfoaren/ wajchfoaren/ sikj opp eene Reis moaken - leave on a trip/ depart. Category: 7.2.3.3. Leave.
-
aufriemen
ɔufrimən - v.w. raufnämen un oppriemen, soo aus een Desch ooda uk eene Stap - clean off/ store. Category: 5.1.1.4. Cabinet, 6.8.1.4. Store wealth, 6.8.4.8. Store, marketplace.
-
aufrieten
ɔufritən - v.s. aufmoaken met rieten/ tweirieten/ een Enj moaken - tear off. Category: 7.5.2.4. Remove, take apart.
-
Aufrietskalenda
ɔufritskaːlɛndʌ - n.m. Pl: Aufrietskalendasch. een Kalenda aun däm eena jieda Dach daut Blaut fa däm Dach aufritt, jeweenlich es daut een Blaut met waut scheene Jedanken un een Spruch fa dän Dach - tear-off calendar with a reading for each day.
-
aufriewen
ɔufrivən - v.s. riewen ooda schieren bat waut aufkjemt/ blank riewen/ auflaschen - rub off. Category: 7.5.2.4. Remove, take apart.
-
aufroden
ɔufɾoːdən - v.w. tooräden waut nich to doonen/ Rot jäwen jäajen waut - dissuade/ discourage/ advise against. Category: 3.3.3.3. Persuade, 3.3.3.7. Warn, 3.4.2.1. Sad, 3.4.2.1.4. Disappointed.
-
aufrollen
ɔufɾɔlən - v.w. utrollen/ waut von eene Roll raufnämen/ Jäajendeel von opprollen - unroll. Category: 7.5.2.4. Remove, take apart.
-
aufroopen
ɔufɾəʊpən - v.w. roopen/ Kontakt moaken met roopen ooda wiesen - hail someone.
-
aufropen
ɔufɾoːpən - v.w. mete Henj daut bowaschte raufnämen/ aufschoawen - push off the excess with the hands.
-
aufrublen
ɔufɾʊblən - v.w. rublen ooda schieren soo daut verubbelde Stekja aufkomen/ aufriewen - rub off. See: aufriewen. Category: 7.5.2.4. Remove, take apart.
-
aufsajen
ɔufsaːjən - v.s. refuse.1 • sajen daut eena waut opphieet - refuse.2 • eenem met Wieed beschämen - insult. Category: 3.3.5.2. Reject, 8.3.7.8.3. Garbage.
-
Aufsat
ɔufsaːt - n.f. Pl: Aufsaten. eene Hak von eene Schoo/ daut Poat unja de Schoosol daut unja de Hak kjemt - heel of a shoe.
-
aufsaten
ɔufsaːtən - v.w. remove office.1 • wäm een läajret Aumt jäwen, ooda een Aumt wajchnämen - remove from office.2 • haustich veloten ooda wieda gonen - leave in a hurry.
-
Aufsata
ɔufsaːtʌ - n.m. Pl: Aufsatasch. Auflaja/ een Stekj von eene Plaunt met daut eena eene niee Plaunt aunfangen kaun - plant cutting.
-
Aufsauz
ɔufsɔuts - n.m. Pl: Aufsaz. landing.1 • eene Städ wua eena vone Trap rauf staupt - landing.2 • een Vedeenst biem Sachen haundlen - profit.3 • een Rum ver dän ieeschten Sauz en een Paragraf - indentation. Category: 6.5.2.8. Floor, story, 7.2.3.3.1. Arrive, 7.2.4.2. Travel by water.
-
aufschäaren
ɔufʃɛaɹən - v.w. Woll ooda Hoa kol aufschnieden/ auf kjlipren - shear. Category: 6.3.1.2. Sheep, 6.3.5. Wool production.
-
aufschalen
ɔufʃaːlən - v.w. eene Schal aufmoaken ooda aufschnieden/ de butaschte Schicht ooda Hut wajchmoaken - peel/ pare. Category: 1.5.5. Parts of a plant, 2.1.4. Skin, 2.5.2.2. Skin disease, 5.2.1.2.1. Remove shell, skin.
-
aufschapen
ɔufʃaːpən - v.w. met een Schapkje ooda Läpel daut bowaschte oppschapen - skim off/ ladle off.
-
aufschaufen
ɔufʃɔufən - v.w. eliminate.1 • een Tia dootmoaken/ opphieren met waut haben - eliminate/ kill/ do away with/ dispatch.2 • aufoabeiden/ met Oabeit betolen - pay in service. Category: 7.3.2.7. Take something out of something, 7.4.5.2. Throw away, 2.6.6.1. Kill, 6.3.4. Butcher, slaughter, 6.4.1. Hunt.
-
aufschazen
ɔufʃaːtsən - v.w. taksieren/ bestemmen woo goot ooda woo väl Wieet waut es - assess/ evaluate. See: schazen/ taksieren. Category: 3.2.2.3. Evaluate, test, 8.1.2. Count, 8.2.8. Measure, 8.3.7.9. Value.
-
aufschedden
ɔufʃɛdən - v.w. loten daut bowaschte raufrutschen/ aufropen - pour off a solid such as grain.
-
aufschedren
ɔufʃɛdrən - v.w. schedren ooda tekjren daut waut aufkjemt - shake off.
-
aufscheeden
ɔufʃəɪdən - v.w. Aufscheet nämen/ eenen Gruss jäwen verem wajchgonen - leave. Category: 2.6.6.7. Inherit, 3.6.2. School, 4.1.7.1. End a relationship, 4.2.1.8.2. Leave an organization, 4.2.9. Holiday, 4.3.3.3. Abandon, 7.2.3.3. Leave, 7.2.4.5. Move to a new house, 7.4.5.1. Leave something.
-
Aufscheet
ɔufʃəɪt - n.m. Pl: Aufscheed/ Aufscheets. een uteneen gonen/ waut jesajcht woat biem utenaunda gonen - farewell/ adieu/ parting.
-
aufscheeten
ɔufʃəɪtən - v.s. scheeten/ eenen Schoss met eene Flint nämen - shoot off/ fire. Category: 4.8.3.7. Weapon, shoot, 5.5. Fire, 8.3.4. Hot.
-
aufscheetnämen
ɔufʃəɪtneːmən - v.s. Aufscheet moaken/ dän Gruss jäwen toom uteneen gonen - take leave/ say goodbye. Category: 3.5.1.4.4. Say farewell.
-
Aufscheetsgruss
ɔufʃəɪtsgɾʊs - n.m. Pl: Aufscheetsjriss. een Jlekjwensch ooda Säajen biem utenaunda gonen - leave-taking.
-
Aufscheetsmol
ɔufʃəɪtsmoːl - n.n. Pl: Aufscheetstieden. eene Moltiet verem utenaunda gonen/ de latste Moltiet - farewell meal.
-
Aufscheetsräd
ɔufʃəɪtsɾeːd - n.f. Pl: Aufscheetsräden. eene Räd biem ooda verem utenaunda gonen - valedictory address/ valediction.
-
aufschekjen
ɔufʃɛcən - v.w. waut en de Post ooda met wäm wajch schekjen - mail/ dispatch/ send off. Category: 4.6.6. Government functions, 4.8.3.7. Weapon, shoot, 2.6.6.1. Kill.
-
aufscherren
ɔufʃɛɹrən - v.w. utspaunen/ Haulta aufnämen - unharness. Category: 7.2.6.4. Set free.
-
aufschezlen
ɔufʃɛtslən - v.w. aufhocken/ met een Schetzel ooda eene läaje Waunt waut aufjrensen - partition/ segregate/ sequester/ separate with a wall. Category: 7.5.1.2. Include.
-
aufschieren
ɔufʃirən - v.w. aufmoaken met schieren/ aufrublen - rub off/ shine/ polish. Category: 7.5.2.4. Remove, take apart, 1.1.1. Sun, 8.3.3.4. Shiny, 5.4.7. Care for the fingernails, 7.7.5. Rub, 8.3.2.1. Smooth.
-
aufschitzen
ɔufʃɪtsən - v.w. too moaken/ too schitzen/ eene Schitz ver een Loch saten/ een Jelud ooda Prozass moaken opphieren - turn off. Category: 6.7.9. Machine.
-
aufschläaren
ɔufʃlɛaɹən - v.w. wieda gonen/ aufschlendren/ aufschlorren - saunter off/ shuffle off.
-
aufschlapen
ɔufʃlaːpən - v.w. wajch schlapen/ wieda schlapen/ wajch gonen un waut hinja sikj schlapen - drag away.
-
aufschlendren
ɔufʃlɛndrən - v.w. lauzhuarich wiedagonen/ aufschlorren - walk away dragging one's feet.
-
aufschliepen
ɔufʃlipən - v.s. waut wajch schliepen/ met een Schliepa waut wajch moaken ooda schoap moaken - hone down/ grind off.
-
aufschliesren
ɔufʃlisrən - v.w. biem dreien ooda wenjen waut velieren - shake a fluid off, as in water from one's hand.
-
aufschlieten
ɔufʃlitən - v.s. de Enja von Schooten aufmoaken, soo aus Oaften ooda jreene Schaublen - remove the pointed ends from green beans or peas.
-
aufschlonen
ɔufʃloːnən - v.s. met schlonen ooda een Stuks waut aufmoaken - decline. Category: 3.3.2.2. Refuse to do something, 3.3.5.2. Reject, 8.1.4.3. Decrease, 9.3.1.4. To a smaller degree.
-
aufschlorren
ɔufʃlɔɹrən - v.w. lauzhuarich wiedagonen/ aufschlendren - amble away.
-
aufschlurpsen
ɔufʃlʊɹpsən - v.w. schlurpsen/ daut bowaschte utem Kuffel enholen - slurp off.
-
Aufschluss
ɔufʃlʊs - n.m. Pl: Aufschlussen. Schluss/ een Opphieren/ een foadich moaken - closing. Category: 8.4.5.1.4. Last.
-
aufschluten
ɔufʃlytən - v.s. conclude.1 • een Enj moaken von een Toopkomen - conclude.2 • eene Sach aus beschloten aunnämen - conclude. Category: 3.2.1.1. Think about.
-
aufschluwen
ɔufʃlyvən - v.s. aufdakjen/ auftrakjen/ ut de Schluw nämen, tB. Oaften, Schaublen ooda Kjleeda - slip off (like a garment).
-
aufschmaunten
ɔufʃmɔuntən - v.w. dän Schmaunt aufschapen ooda loten aufranen - skim off the cream/ separate cream from milk.
-
aufschmelten
ɔufʃmɛltən - v.s. waut soo woam ooda heet moaken, daut waut jeschmolten aufkjemt - melt off.
-
aufschmetten
ɔufʃmɛtən - v.w. biem Kjleeda wauschen de Kalia von een Zeich no daut aundre doagen/ een bätje wäm waut nodoonen - run, as a colour.
-
Aufschnett
ɔufʃnɛt - n.m. Pl: Aufschnetten. een Poat von een Schriewen, soo aus een poa Varzh ute Bibel/ een Paragraf - paragraph/ excerpt/ selection/ reading/ segment/ piece that has been cut off. Category: 3.5.3.1. Word, 9. Grammar, 8.1.6.1. Part, 3.3.1.2. Choose, 8.2.8. Measure, 1.6.2.4. Parts of an insect.
-
aufschnieren
ɔufʃnirən - v.w. waut soo faust aufbinjen daut doa nuscht derch kaun - tie or bind off/ cinch. Category: 7.5.4. Tie.
-
aufschnieden
ɔufʃnidən - v.s. kjarta schnieden/ met een Massa ooda Schea aufmoaken - cut off/ shear off/ sever. Category: 7.5.2.4. Remove, take apart, 2.5.3.1. Amputate.
-
aufschnuzen
ɔufʃnytsən - v.w. groff behaundlen/ bewiesen daut waut nich jeräakjent es/ billich feelen moaken - snub/ put someone in his place. Category: 3.1.2.4. Ignore.
-
aufschobben
ɔufʃɔbən - v.w. eenem sien Kjarpa jäajen waut rublen daut waut aufkjemt/ aufschnuzen/ sikj nich met wäm aufjäwen - shrug off/ shirk/ abrogate. Category: 3.1.2.4. Ignore, 4.3.3.2. Not care.
-
aufschossich
ɔufʃɔsiç - adj. boajauf/ rauf/ von huach bat läaja - sloping, as the incline of a roof. Category: 8.3.1.4.2. Leaning, sloping.
-
aufschräden
ɔufʃɾeːdən - v.w. wajch schräden/ bosich wajchgonen/ talen woo väl Schräd waut es/ met Schräd mäten - pace off. Category: 7.2.1.1. Walk, 8.2.2. Long.
-
aufschrakjent
ɔufʃɾaːcɛnt - adj. soo daut et wäm wajch enjst/ soo daut et Forcht en wäm drift - frightened away.
-
Aufschreft
ɔufʃrɛft - n.f. Pl: Aufschreften. daut waut aufjeschräwen es/ waut jeschräwnet - transcription/ transcript.
-
aufschriewen
ɔufʃrivən - v.s. dol schriewen soo aus daut opp eene aundre Städ es/ eene Kopie moaken met noschriewen - copy by hand/ transcribe.
-
aufschropen
ɔufʃɾoːpən - v.w. met eenen Schropa waut aufmoaken/ met eene hoade Kaunt waut aufkrauzen - scrape off/ abrade. See: schieren/ schmirjlen. Category: 7.5.2.4. Remove, take apart.
-
aufschrozen
ɔufʃɾoːtsən - v.w. schroz aufmoaken/ schroz ooda jlikjtoo no waut gonen - make slanted.
-
Aufschrozunk
ɔufʃɾoːtsʊŋk - n.f. Pl: Aufschrozungen. Variant: Aufschrozinj. daut waut schroz es ooda schroz aufjemoakt es - slant. Category: 8.3.1.4.2. Leaning, sloping.
-
aufschruwen
ɔufʃɾyvən - v.s. tooschruwen/ eenen Kron toodreien - turn off. Category: 6.7.9. Machine.
-
Aufschu
ɔufʃy - n.m. Pl: -. waut eenem jäajenaun es/ soont waut soo schlajcht es daut eena doa nich aun denkjen well ooda von räden well/ Äakjlichkjeit - aversion/ abhorrence/ trepidation. See: Äakjlichkjeit. Category: 3.4.2.1.1. Dislike, 3.4.2.1.2. Hate, detest, 3.4.2.1.3. Disgusted, 3.4.2.4. Afraid.
-
aufschuen
ɔufʃyən - v.w. sea jäajenaun sennen/ äakjlich finjen/ kolkjren - abhor. See: äakjlen. Category: 3.4.2.1.2. Hate, detest.
-
aufschumen
ɔufʃymən - v.w. Schum raufnämen - skim off the foam.
-
aufschuwen
ɔufʃyvən - v.s. push away.1 • wieda schuwen/ raufschuwen - push away/ spurn/ scorn.2 • oppschuwen/ loten lota woaren - postpone.3 • nich Ve'auntwuatunk nämen/ sikj entschuldjen - excuse self. Category: 7.3.2.9. Push, 4.3.2.1. Despise someone, 3.5.1.8.3. Mock, 8.4.5.3.5. Postpone.
-
aufschwälen
ɔufʃveːlən - v.w. dolbrennen/ dolschwälen/ schwälen - burn without a flame/ smoulder.
-
aufschwienen
ɔufʃvinən - v.w. prost eene Oabeit doonen, soo daut väle Sachen nich krakjt jeworden sent/ aufkwoakjsen - do a sloppy job/ slough off.
-
Aufsecht
ɔufsɛçt - n.f. Pl: Aufsechten. een Plon met een jewesset Ziel/ daut opp waut enne Tookunft jeräakjent es/ een Plon - purpose/ objective/ design/ intent/ intention. Category: 3.3.1.1. Purpose, goal, 3.3.1.4. Intend, 6.1.2.5. Plan, 9.1.3.1. Physical, non-physical, 6.5. Working with buildings, 6.6.1. Working with cloth, 6.6.5. Art, 8.3.1.8. Pattern, design, 9.1.2.3. Create, 9.1.2.4. Design.
-
aufsechtich
ɔufsɛçtiç - adj. Variant: aufsechtlich. met Aufsecht/ met Fliet/ jeplont/ väasechtich - deliberately/ intentionally/ purposely. Category: 3.3.1.5. Deliberately, 6.1.2.3.1. Careful, 3.3.1.4. Intend.
-
aufsechtlich See main entry: aufsechtich.
-
aufseenen
ɔufsəɪnən - v.s. nodoonen waut eena jeseenen haft/ aufkjikjen/ met een Ziel waut doonen - imitate. Category: 8.3.5.5. Imitate.
-
aufsenjen
ɔufsɛɲən - v.w. aufschwälen/ langsom aufbrennen - singe off/ burn. Category: 2.1.4. Skin, 2.5.3. Injure, 2.5.6.1. Pain, 5.5.4. Burn, 8.3.4. Hot.
-
aufsetten
ɔufsɛtən - v.s. dismount.1 • von een Woagen ooda Foatich ute Sett krupen un aufstieen - dismount.2 • aufluaren, soo aus Tiet en eene Strof - abide/ wait for. Category: 7.2.7.2. Stay, remain, 7.2.7.3. Wait.
-
aufsieen
ɔufsiən - v.w. sieen/ met eene Sie Stekja un Flekja ut waut flissendjet rut nämen - pour liquid through a sieve.
-
Aufsoag
ɔufsɔaɣ - n.f. Pl: Aufsoagen. een aufsajen/ de Kjiep kjrieen - refusal. Category: 3.3.2.2. Refuse to do something, 3.3.5.2. Reject.
-
aufsoagen
ɔufsɔagən - v.w. gauns derch soagen/ kjarta moaken met eene Soag - saw off/ cut off. Category: 7.5.2.4. Remove, take apart.
-
aufsondren
ɔufsɔndrən - v.w. uteneen spoolen von eene Grupp/ sikj von waut trigj trakjen/ wäm tosied saten/ aufspoaren - separate/ segregate/ seclude/ sequester/ isolate/ quarantine. See: aufspoaren. Category: 2.6.1.4. Divorce, 7.5.1.1. Separate, scatter, 7.5.1.2. Include, 4.1.6.2. Set self apart, 7.2.6.2. Prevent from moving.
-
Aufsondrunk
ɔufsɔndɾʊŋk - n.f. Pl: Aufsondrungen. eene Erfoarunk von waut aufsondren/ eene Spoolunk en eene Grupp/ een uteneen gonen - separation/ seclusion/ segregation/ isolation/ quarantine. Category: 2.6.1.4. Divorce, 7.5.1.1. Separate, scatter, 8.5.4.4. Interval, space, 4.1.9.9. Race, 4.1.6.3. Alone, 7.2.6.2. Prevent from moving.
-
aufspeelen
ɔufspəɪlən - v.w. rein moaken met leicht em Wota ducken ooda Wota loten äwaranen - rinse off.
-
aufspetzen
ɔufspɛtsən - v.w. spetz woaren/ spetz moaken - make pointed.
-
aufspieejlen v.w. wadaspieejlen/ soo aus en een Spieejel to seenen sennen - reflect.
-
Aufspieejlunk n.f. waut eena en een Spieejel sitt/ daut waut waut nomoakt - reflection.
-
aufspoaren
ɔufspɔaɹən - v.w. save.1 • dicht moaken/ vepaken/ aufschezlen/ Jrensen saten tweschen Sachen - save.2 • aufsondren/ aufschetzlen - separate/ set a divider. See: aufsondren. Category: 4.4.4.4. Save from trouble, 4.9.5.7. Salvation, 6.8.1.4. Store wealth, 7.4.5. Keep something.
-
Aufspoarunk
ɔufspɔaɾʊŋk - n.f. Pl: Aufspoarungen. Variant: Aufspoarinj. Aufjrensunk/ Vedichtunk - insulation. Category: 6.5.2.1. Wall.
-
aufstäakjen
ɔufstɛacən - v.s. met eene Forkj ooda Scheffel waut aufschnieden ooda looss moaken - cut off by using a sticking motion.
-
Aufstäakja
ɔufstɛacʌ - n.m. Pl: Aufstäakjasch. daut waut aufstakjt/ een Aust/ eene Siedbon - branch. Category: 1.3.1.3. River, 1.5.5. Parts of a plant, 3.2.3.2. Area of knowledge, 8.1.6.1. Part.
-
aufstankren
ɔufstaːŋkrən - v.w. met de Been soo väl bewäajen daut dee nich bedakjt bliewen - kick off the blankets.
-
Aufstaum
ɔufstɔum - n.m. Pl: Aufstaumen. Nokomen/ eena dee von jewesset aufstaumt - ancestry/ lineage. Category: 4.1.9.1.1. Grandfather, grandmother, 4.1.9.1. Related by birth.
-
aufstaumen
ɔufstɔumən - v.w. von eenen jewessen Staum ooda Lia komen - descend from/ originate from/ derive or be derived from.
-
Aufstaumunk
ɔufstɔumʊŋk - n.f. Pl: Aufstaumungen. de Jeschicht von wua eena ooda waut kjemt/ de Häakunft - ancestry. Category: 4.1.9.1.1. Grandfather, grandmother.
-
aufsteeten
ɔufstəɪtən - v.s. aufschlonen/ looss komen von steeten/ met wäm nuscht to doonen haben - repel/ disgust/ revolt. Category: 3.4.2.1.1. Dislike, 4.8.2.4. Defend, 7.3.2.9. Push, 3.4.2.1.3. Disgusted, 4.5.4.6. Rebel against authority.
-
aufsteewen
ɔufstəɪvən - v.s. dust off.1 • von Wint wajch joagen/ wajch steewen/ Stoff wajchmoaken - dust off.2 • en eene Stoffwolkj wajchfoaren - drive off in a cloud of dust.
-
aufstemmen
ɔufstɛmən - v.w. waut bestemmen met Stemmen talen/ eenen Entschluss foten met seenen wäa doafäa ooda doajäajen es - decide by ballot.
-
aufstenjlen
ɔufstɛɲlən - v.w. Stenjels aufmoaken - remove the stems.
-
aufstieen
ɔufstiən - v.s. Variant: raufstieen. von waut raufstaupen/ raufstieen - step down/ alight. Category: 1.6.4.1. Animal movement.
-
aufstonen
ɔufstoːnən - v.s. stand off.1 • tosied stonen/ nich gauns aun daut, von waut daut aufsteit - stand off.2 • loosswoaren/ gonen loten - remove. Category: 8.2.6.1. Far.
-
aufstoaken
ɔufstɔakən - v.w. met de Forkj, waut vom Schläden ooda Woagen saten/ aufloden - unload a load of hay or sheaves by fork.
-
aufstoawen
ɔufstɔavən - v.s. utstoawen/ weinja woaren wiels miere stoawen - die out/ die off. Category: 9.1.1.1. Exist.
-
aufstreepen
ɔufstrəɪpən - v.w. aus eene foadje Schal rauftrakjen/ uttrakjen - denude/ strip off/ flay. Category: 6.3.4. Butcher, slaughter.
-
aufstrikjen
ɔufstrɪcən - v.w. stroke off.1 • utstrikjen/ een Sträakj derch waut moaken/ nich mea en Betracht nämen - strike through/ set aside.2 • bowen jlikj strikjen/ met een Strikja waut utweschen - remove top part, as in making a level spoonful/ strike through. Category: 7.5.2.4. Remove, take apart.
-
auftalen
ɔuftaːlən - v.w. eent nom aundren talen/ seenen krakjt woo väl doa sent - count. Category: 8.1.2. Count.
-
auftanken
ɔuftaːŋkən - v.w. groff looss gonen/ lud veloten - walk away/ leave in a huff.
-
aufteemen
ɔuftəɪmən - v.w. dän Toom von een Pieet nämen - unbridle. Category: 7.2.6.4. Set free.
-
auftieekjnen
ɔuftiəcnən - v.w. Variant: auftieekjnen. leave mark.1 • een Tieekjen moaken - mark.2 • oppwiesen/ kloa jenuach sennen daut et to seenen es - leave a visible impression or mark.
-
auftienen
ɔuftinən - v.w. eenen Tun rom moaken/ aufjrensen - fence off.
-
auftobren
ɔuftɔbrən - v.w. aufgaundren/ wäm beräden daut dee eenem waut jäwen saul - swindle. Category: 4.3.5.5. Deceive, 6.8.9.2. Cheat.
-
auftolen
ɔuftoːlən - v.w. pay back.1 • Schult betolen/ eene Tolunk moaken/ de latste Tolunk moaken - pay back/ repay/ complete payments.2 • trigjtolen/ trigjstrofen - repay/ revenge. Category: 4.8.2.5. Revenge, 4.7.7.7. Atone, restitution, 6.8.5.4. Repay debt.
-
aufträden
ɔuftɾeːdən - v.w. leave office.1 • een Aumt oppjäwen - leave office.2 • raufstaupen soo aus von een Pult - step down, as from the stage. Category: 4.6.1. Ruler.
-
auftrakjen
ɔuftɾaːcən - v.s. subtract.1 • biem Räakjnen een Numma von een aundret nämen/ aufräakjnen - subtract.2 • uttrakjen/ Kjleeda aufnämen - remove clothes.3 • blauss woaren - blanch/ grow pale. Category: 8.1.2.3. Subtract numbers, 3.4.2.4. Afraid, 8.3.3.3.6. Change color.
-
auftranen
ɔuftɾaːnən - v.w. looss moaken derch tranen - separate from/ cut a seam.
-
Auftranunk
ɔuftɾaːnʊŋk - n.f. Pl: Auftranungen. Spoolunk/ Scheedunk/ een von enaunda gonen - severance.
-
auftreesten
ɔuftrəɪstən - v.w. Troost jäwen/ faulschen Troost jäwen/ beräden/ ruich moaken - console. Category: 4.4.4.2. Show sympathy, support.
-
Auftrett
ɔuftrɛt - n.f. Pl: Auftretts. outhouse.1 • Zekjreet/ Bekjhus/ Hieskje - outhouse/ urinal/ backhouse/ toilet.2 • raufgonen/ een Aumt aufjäwen - stepping down from an office. See: Bekjhus/ Hieskje/ Zekjreet. Category: 6.5.1. Building, 6.5.1.2. Types of houses, 2.2.7. Urinate, urine, 2.2.8. Defecate, feces, 6.5.2.7. Room.
-
auftuschen
ɔuftysχən - v.w. aufwakjslen/ eenem aundren siene Städ ennämen/ omzajcht eene Oabeit doonen - trade off.
-
aufwäaren
ɔufvɛaɹən - v.w. sikj jäajen eene Jefoa wäaren/ daut wajchhoolen waut jefäadlich ooda toom schoden es - fend off/ parry/ defend. Category: 4.8.2.4. Defend, 4.4.4.4. Save from trouble, 4.4.4.5. Protect, 4.7.5.4. Defend against accusation.
-
aufwäajen
ɔufvɛajən - v.s. de Wicht von waut mäten, soo aus met eene Wichtschol ooda een Bäsma - weigh. Category: 8.2.9. Weigh.
-
aufwakjslen
ɔufvaːcslən - v.w. auftuschen/ omwakjslen/ omzajcht waut doonen/ wäm loten reiwen - change off/ take turns/ alternate/ interchange/ diversify. See: omwakjslen. Category: 4.3.4.5. Share with, 8.4.5.1.6. Alternate, 6.5.4.1. Road.
-
Aufwakjslunk
ɔufvaːcslʊŋk - n.f. Pl: Aufwakjslungen. eene Ve'endrunk/ een Reiwen von waut eena jedonen haft - exchange. Category: 7.5.6. Substitute.
-
aufwanen
ɔufvaːnən - v.w. omlieren/ nich jewant moaken/ opphieren met waut eena jewant es - overcome a habit/ wean. Category: 2.6.4.1.1. Care for a baby.
-
aufwarjen
ɔufvaːɹjən - v.w. throttle.1 • met warjen doot moaken ooda en Jefoa saten/ faust romem Hauls drekjen/ stekjen - throttle/ strangle/ choke.2 • eenen Moota tooväl Oabeit jäwen, daut de opphieet to dreien - overstress a motor so it stops running. See: vestoppen/ stekjen. Category: 2.6.6.1. Kill.
-
aufwauschen
ɔufvɔuʃən - v.s. reinwauschen/ aufmoaken met wauschen - wash off.
-
aufwekjlen
ɔufvɛclən - v.w. aufrollen von eene Roll ooda een Kluen - uncoil/ unwind.
-
aufweschen
ɔufvɛʃən - v.w. veweschen/ wajchnämen ooda onkloa moaken met weschen/ reinmoaken met weschen - wipe off. Category: 7.5.2.4. Remove, take apart.
-
aufwiesen
ɔufvisən - v.s. show off.1 • to seenen oppmoakjsom sennen - be noticeable.2 • sikj waut meenen/ sikj puchen - show off/ be ostentatious. Category: 4.3.2.4. Show off.
-
Auger
ɔugəɹ - n.m. Pl: Augers. Jereetschoft toom Jeträajd scheflen ooda wieda saten - auger.
-
August
ɔuɣʊst - n.m. de achte Moonat em Joa/ de Moonat tweschen Juli un Septamba - August. Category: 8.4.1.4.1. Months of the year.
-
Aujebott See main entry: Aunjebott.
-
aul
ɑɬ - adv. nu/ foadich/ jeworden/ wan de Tiet ooda Mot voll es - already/ by now/ by this time/ as far as/ yet. Hee wia hia aul eene Stund ver Klock tieen. He was already here an hour before 10 o'clock. Category: 8.4.5.2. Before, 8.4.6.3.1. Now, 9.6.1.5. But.
-
aula
ɔulʌ - adv. all.1 • jieda eena/ kjeena utjeloten - all/ everyone. Wan daut räajent kjennen de Schiela nich aula komen. When it rains, the pupils cannot all come.2 • ladich/ aules wajch - empty/ all gone. Hee haft de latste jenomen/ nu sent dee aula. He has taken the last, now they are all gone. Category: 8.1.5. All, 9.2.3.2. Indefinite pronouns.
-
aule adj. jieda eena/ kjeena utjeloten/ 'aule' kaun uk aus een Fawuat jebrukt - all. De Wint haft aule Bläda wajch jepust/ doa sent nu kjeene jebläwen. The wind has blown all the leaves away, now none are left.
-
aulabasta
ɔulaːbaːstʌ - adj. baste von aule/ gauns scheenste/ nuscht es bäta - very best.
-
Aulabausta
ɔulaːbɔustʌ - n.m. eene witte Sort Steen, dee jewesset Licht derchschienen lat - alabaster. Category: 8.3.3.3.1. White.
-
auladinjs
ɔulaːdɪɲs - adv. emma/ emmahan/ en jieda Faul/ ombedinjt - really/ indeed/ of course/ be sure. See: freilich. Category: 9.3. Very, 9.4.4.1. Certainly, definitely, 9.4.6. Yes, 9.6.3.2. Markers of emphasis, 3.3.2.1. Agree to do something.
-
aulahaunt
ɔulaːhɔunt - adj. Variant: aulerhaunt. veschiednet/ bunt/ miere Sorten/ maunchatlei - various/ all sorts. See: maunchatlei. Category: 8.3.5.2.5. Various.
-
aulahechsta
ɔulaːhɛçstʌ - adj. hecha aus aule aundre/ gauns hechste/ nuscht es hecha - most high.
-
aulaheilichsta
ɔulaːhɛiliçstʌ - adj. gauns heilichste/ heilja aus aule aundre/ nuscht es heilja - most holy.
-
aulajratsta
ɔulaːjɾaːtstʌ - adj. gauns jratste/ jrata aus aule aundre/ nuscht es jrata - largest. Category: 8.2. Big.
-
aulatoop
ɔulaːtəʊp - adv. aus eent/ tojlikj - altogether. Category: 8.1.2.2. Add numbers, 8.1.5. All, 9.3.2. Completely.
-
aulatrusta
ɔulaːtɾʊstʌ - adj. gauns tru/ nuscht es dolla to vetruen - most faithful.
-
aulawäajen
ɔulaːvɛajən - adv. Variant: äwaraul/ opp jieda Städ/ aulawäajes. kjeene Städ es utjeloten - everywhere/ all over. See: äwaraul. Category: 8.1.5. All, 9.2.3.2. Indefinite pronouns, 8.2.6.1. Far.
-
aulawäajes See main entry: aulawäajen.
-
auldäachlich
ɔuldɛaçliç - adj. jieda Dach/ soo to sajen jieda Dach - daily. Category: 8.4.1.2. Day, 8.4.5.1.5. Regular.
-
auldoagsch
ɔuldɔagʃ - adj. soo aus aum Auldach/ soo aus jeweenlich/ nich besonda schmock/ soo aus aule Doag buta Sindach - daily/ work-a-day. Category: 8.4.1.2. Day, 8.4.5.1.5. Regular.
-
aulebeid
ɔuləbɛid - adv. beid (betoont daut nich eena von de twee utblift) - both. Category: 8.1.1.1.2. Two, 8.1.5.3. Both.
-
auledach
ɔulədaːχ - adv. jieda Dach - everyday. Category: 8.1.5. All.
-
auleen
ɔuləɪn - adv. nich met eenem aundren toop/ eenseln - alone/ single/ unmarried/ without family or dependents. Category: 4.1.6.3. Alone, 4.4.2.5. Separate, alone, 8.1.5.7. Only, 2.6.1.3. Unmarried, 8.1.1.1.1. One.
-
aulemaun
ɔuləmɔun - pron. jieda eena/ aula/ kjeena utjeloten - everyone/ every Tom, Dick and Harry. Category: 8.1.5. All, 9.2.3.2. Indefinite pronouns.
-
aulemol
ɔuləmoːl - adv. onbedinjt/ jeedenfauls/ soowiesoo/ onen Froag/ selfstvestentlich - at any rate. See: jeedenfauls/ soowiesoo.
-
aulenthaulwen
ɔulɛnthɔulvən - adv. opp jieda Faul/ emma/ ombedinjt - in any event/ anyway. Category: 9.6.1.5. But.
-
aulentiet
ɔulɛntit - adv. emma/ to irjent eene Tiet - all the time/ always. Category: 8.4.6.6.4. All the time, 8.4.2.3. Forever, 8.4.6.6.5. Every time.
-
aulerhaunt See main entry: aulahaunt.
-
aules
ɔuləs - n.n. aul daut/ aule Sachen/ nuscht utjeloten/ Jäajendeel von ‘nuscht’/ ‘aules’ es eenzolich - everything. See: aula. Category: 8.1.5. All, 9.2.3.2. Indefinite pronouns.
-
aulestoop
ɔulɛstəʊp - adv. aules toopjenomen/ em Gaunsen/ nich blooss een Poat - altogether. Category: 8.1.2.2. Add numbers, 8.1.5. All, 9.3.2. Completely.
-
Aulfenbeen
ɔulfɛnbəɪn - n.n. een Huarn von een Eelefaunt/ Materiol daut von een Huarn von een Eelefaunt kjemt - ivory. Category: 2.1.1.5. Tooth, 8.3.3.3.1. White.
-
auljemeen
ɔuʎəməɪn - adj. jeweenlich/ derchwajch - generally/ commonly/ together/ public. Category: 8.1.5.4. Most, almost all, 9.6.2.2.1. In general, 7.5.3. Mix, 8.4.5.2.2. At the same time, 9.5.2.1. Together.
-
Auljemeenheit
ɔuʎəməɪnhɛit - n.f. waut jemeen jehoolen woat/ derchwajch/ waut äwareen jehoolen woat - generality/ commonality.
-
auljeweenlich
ɔuʎəvəɪnliç - adj. jeweenlich/ derchschnetlich - very usually.
-
auljewoa
ɔuʎəvɔa - adv. onen aunjemalt/ jewoacht/ nich väasechtich - without warning. See: opp auljewoa. Category: 8.4.8.3. Sudden.
-
aulkjen
ɔulcən - v.w. joagen/ bosich sennen - speed/ run around wildly. Category: 7.2.1.2. Move quickly, 8.4.8. Speed.
-
Aulmacht
ɔulmaːχt - n.f. Pl: Aulmajchta. volle Jewault/ Macht to aules - omnipotence. Category: 4.9.4. Miracle, supernatural power.
-
aulmajchtich
ɔulmaːçtiç - adj. met onbejrenste Krauft ooda Macht - almighty/ omnipotent. Category: 4.9.4. Miracle, supernatural power.
-
aulmälich
ɔulmeːliç - adv. sacht/ schmeissich/ en sea kjliene Moten/ met väl Tiet - gradually. Category: 8.4.8.2. Slow, 9.3.3. Partly.
-
Aulmaunsfrint
ɔulmɔunsfrɪnt - n.m. Pl: Aulmaunsfrind. eena dee sea leicht Frind moakt - friend to everyone.
-
Aulmoosen
ɔulməʊsən - n.f. eene Gow fa de Oame un Behindade/ waut fa de Oame jejäft woat - alms/ gifts for the poor. Category: 6.8.3.4. Beg.
-
Aulpenkjreita
ɔulpɛɲcrɛitʌ - n.pl. eene Sort Medizien dee eena boolt wua kjeepen kaun - medicinal concoctions.
-
Aulpenroos
ɔulpɛnɾəʊs - n.f. Pl: Aulpenroosen. eene grootblädaje bennaschte Plaunt - rhododendron. Category: 1.5.3. Grass, herb, vine.
-
aulsoo
ɔulsəʊ - adv. wiels waut verhäa jesajcht ooda jeworden es/ doaderch/ doawäajen - so/ as a result/ therefore. See: doaderch. Category: 9.1.5. General adverbs, 9.2.5.3. Sentence conjunctions, 9.3. Very, 9.6.2.6. Result.
-
Aultenheim
ɔultɛnhɛim - n.n. Pl: Aultenheims. een Heim fa ellaschwake Menschen - old folks home. Category: 2.6.4.5. Old person.
-
Aultoa
ɔultɔa - n.m. Pl: Aultoaren. een oppjeklozta Desch, veleicht von Steen, opp däm Opfa jebrocht woat - altar. Category: 4.9.8. Religious things, 4.9.8.2. Place of worship.
-
aultomol
ɔultoːmoːl - adv. em gaunsen jenomen/ aules toop - altogether/ everyone. Category: 8.1.2.2. Add numbers, 8.1.5. All, 9.3.2. Completely, 9.2.3.2. Indefinite pronouns.
-
aulwada
ɔulvaːdʌ - adv. soo aus ea (wiest daut et schod es ooda nich met jeräakjent wia) - again! (emphatic).
-
Aulweet
ɔulvəɪt - n.m. Pl: Aulweeten. eena dee sikj utjeft aules to weeten/ eena dee soo rät aus wan hee om weet oba doch nich väl weet - omniscience.
-
aulweetent
ɔulvəɪtɛnt - adj. met volstendje Weisheit/ met kjeene Jrens von weeten - omniscient.
-
aum
ɔum - contr. aun däm - on the point of/ at the point of.
-
Aumboaj
ɔumbɔaj - n.m. Pl: -. een Eewa/ een Humpel - promontory/ rise. Category: 1.3.1.5. Island, shore, 1.1.1. Sun, 1.3.2.6. Tide, 2.5.6.2. Fever, 5.2.3.3.4. Leaven, 7.2.2.4. Move up, 8.1.4.2. Increase, 8.3.1.4.2. Leaning, sloping.
-
Aumbolt
ɔumbɔlt - n.m. Pl: Aumboltes. een schwoaret grootet Iesa daut aus een kjliena Desch jebrukt woat toom waut kloppen ooda utkloppen - anvil. Category: 6.6.2.3. Working with metal.
-
Aume
ɔumə - n.f. eene Fru dee eene aundre Fru äa Kjint Brostmalkj jeft - wet nurse.
-
aumen See main entry: Amen.
-
Aumpel
ɔumpəl - n.f. Pl: Aumpels. Lichta opp eene Akj von Gaussen, dee väasajen, wäa daut rajcht haft toom foaren - street light/ traffic light. Category: 8.3.3.1.1. Light source.
-
aumplen
ɔumplən - v.w. sea bewäacht sennen onen daut et to vestonen es waut daut Ziel es - gesture wildly/ gesticulate/ flail the arms and legs. Category: 3.5.6.1. Gesture.
-
Aumpelmaun
ɔumpɛlmɔun - n.m. Pl: Aumpelmana. eene Popp dee met Benja von een Enjstje auf Bewäajungen jejäft woat - puppet at the end of a stick or string that dances/ marionette.
-
Aumsel
ɔumsəl - n.f. een Voagel met jälen Buck/ eene schwoate Sort Voagel - meadowlark/ blackbird. Category: 1.6.1.2. Bird.
-
Aumt
ɔumt - n.n. Pl: Amta. eene besondre Ve'auntwuatunk, soo aus een Eltesta ooda Präsident - office/ function/ administration/ ministry.
-
Aumt auflajenn {} - resign. Category: 4.1.6.2. Set self apart, 6.1.2.4.3. Give up, 4.1.2.1. Working relationship, 4.6.1. Ruler, 4.6.1.2. Government official, 6.5.1. Building, 6.5.2.7. Room, 6.9. Business organization, 2.2. Body functions, 3.3.1.1. Purpose, goal, 9.1.2. Do, 6.9.1. Management, 4.6.3. Government organization, 4.6.3.1. Governing body, 4.9.7.1. Religious person.
-
aumtlich
ɔumtliç - adj. em Aumt/ met de Macht von een jewesset Aumt/ formell - official.
-
aumtlich deenen Category: 4.2.6.2. Sports, 4.6. Government, 4.6.1.2. Government official, 4.6.6.5. Politics, 3.5.1.1.6. Speech style, 4.3.7. Polite.
-
Aumtslied
ɔumtslid - n.pl. Menschen dee jieda een Aumt haben, dee jieda eene Ve'auntwuatunk haben aus Leida - administrators.
-
aun
ɔun - prep. gauns dichtbie soo daut et aunschieet ooda faust es/ von Tiet: don/ von ellektrischet Jereetschoft: em Gank sennen/ em gonen/ aum schaufen - on/ switched on. Hee henjt dän Kalenda aun de Waunt. He hangs the calendar on the wall. Daut Jeschaft es aum Sindach too. That business is closed on Sunday. Category: 3.5.1.2.9. Be about, subject, 9.2.4. Prepositions, postpositions.
-
Auna
ɔunʌ - pn. een Mejales ooda Fruesnomen - Anna.
-
aunbäden
ɔunbeːdən - v.w. bäden to wäm/ ieren/ eenen Gloowen en wäm haben - worship/ pray/ adore/ deify/ supplicate. Category: 4.3.2. Admire someone, 4.3.3. Love, 4.5.5. Honor, 4.9.5.3. Worship, 7.1.5. Bow, 4.9.5.2. Pray, 3.4.1.1. Like, love.
-
Aunbäda
ɔunbeːdʌ - n.m. Pl: -. eena dee bäden deit/ eena dee wäm aunbäden deit - worshipper.
-
aunbädent
ɔunbeːdɛnt - adj. em Jebäd/ soo aus em Jebäd - worshipped.
-
aunbaken
ɔunbaːkən - v.w. met Liem ooda waut liemjet twee Sachen moaken aunenaunda bliewen/ faust aun waut woaren wiels daut too heet jeworden es ooda too bakrich es - paste on/ stick on/ affix glue.
-
aunbalen
ɔunbaːlən - v.w. een Jelud von eenen Hunt moaken/ aufenjsten - bark at.
-
aunbeeden
ɔunbəɪdən - v.s. väaschlonen ooda sikj malden, fa waut eena wellich es to doonen - offer. Category: 3.3.2.4. Willing, 3.3.5. Offer, 6.8.3.1. Give, donate.
-
aunbelangen
ɔunbəlaːŋən - v.w. to waut jewesset jehieren/ vebungen met waut sennen - pertain to/ concern/ relate to. Category: 3.2.1.1. Think about, 3.4.2.4.1. Worried, 3.5.1.2.9. Be about, subject, 4.1. Relationships.
-
Aunbelangsform
ɔunbəlaːŋsfɔɹm - n.f. Pl: Aunbelangsformen. Genitiewform/ dise Form von een Hauptwuat wiest daut däm waut jehieet - genitive case.
-
aunbelkjen
ɔunbɛlcən - v.w. lud to wäm räden ooda schrieen/ aunbloaren - yell at. Category: 3.5.1.4.1. Call, 4.8.4.1. Rebuke.
-
aunbieten
ɔunbitən - v.s. enbieten/ daut ieeschte mol aufbieten - take the first bite/ nibble. Category: 5.2.2.4. Manner of eating.
-
aunbinjen
ɔunbɪɲən - v.s. faust moaken met een Strank ooda Baunt/ toopbinjen - tether/ tie/ moor/ fasten by tying. Category: 7.5.4. Tie, 4.2.6.2. Sports, 5.3.1. Men's clothing, 1.2.1.1. Mountain, 1.2.1.6. Forest, grassland, desert, 7.5.2. Join, attach.
-
aunbloaren
ɔunblɔaɹən - v.w. aunbelkjen/ ommaklich lud aunräden - blare or roar at.
-
Aunboajch
ɔunbɔaç - n.m. Pl: Aunboaj. eene hechre Städ/ een Eewa - small hill.
-
aunboaschen
ɔunbɔaʃən - v.w. boasch aunräden/ ve'achten/ aunbloaren/ schellen/ aunflieejen - accost verbally. See: aunflieejen/ aunfaulen. Category: 4.7.5.3. Accuse, confront.
-
aunbräakjen
ɔunbɾɛacən - v.s. break open.1 • aunfangen to brucken/ waut von een nieet Pak brucken - start using from a new container.2 • eene Doos ooda een Pak opmoaken/ dän ieeschten Bruch moaken - break open. Category: 7.8.1. Break.
-
aunbrellen
ɔunbrɛlən - v.w. too lud aunräden/ aunbelkjen - roar at.
-
aunbrennen
ɔunbrɛnən - v.w. burn to pan.1 • vedorwen woaren von too väl Hett/ aunbaken von too väl Hett/ wan eenem sien Plon nich goot utkjemt, dan es am daut aunjebrent - burn to the pan.2 • Ojjlekj haben/ eenen Plon haben schrozgonen - be disappointed/ fail in a plan.
-
Aunbu
ɔunby - n.m. Pl: -. een Poat daut aun een Jebied aunjebut woat - building addition.
-
aunbuen
ɔunbyən - v.w. waut jebudet jrata moaken met mea doa naunbuen - add a new building.
-
aunbuaren
ɔunbuəɹən - v.w. eene Foarm ooda Wirtschoft aunfangen/ oppbuaren - start or add to a new farm.
-
aunda
ɔundʌ - adj. aundra - another. Category: 8.1.4. More, 8.3.5.2.4. Other.
-
Aundacht
ɔundaːχt - n.f. Pl: Aundachten. eene Kjoakj/ een Toopkomen toom jeistliche Sachen bedenkjen - devotion/ prayers/ church service. Category: 4.3.5.2. Faithful, 4.9.5.1. Devout, 4.9.5.3. Worship, 4.9.5.5. Offering, sacrifice, 4.9.5.4. Religious ceremony.
-
aundajchtich
ɔundaːçtiç - adj. oppmoakjsom/ soo aus en eene Aundacht ooda Kjoakj/ met Iea - attentive. See: oppmoakjsom. Category: 3.1.2.3. Attention.
-
aundamol See main entry: aundatmol.
-
aundasch
ɔundaːʃ - adv. nich soo aus aundre, jeweenlich ooda ea/ butajeweenlich - differently. Category: 7.5.1.3. Special, 8.3.5.2.3. Different, 8.3.5.2.4. Other.
-
aundathaulw
ɔundaːthɔulv - num. eent un een haulwet - one and a half.
-
aundatmol
ɔundaːtmoːl - adv. Variant: aundremol. to eene aundre Tiet/ noch emol oba nich dit mol - another time. See: nochmol. Category: 8.4.6.6.1. Again.
-
aundatwäajen
ɔundaːtvɛajən - adv. Variant: aundawäajes/ aundatswäaje/ aundatwäajes. nich hia oba opp eene aundre Städ - elsewhere/ somewhere else. Category: 8.5.3.1. Absent, 8.5.5. Spatial relations.
-
Aundeel
ɔundəɪl - n.n. Pl: -. een Poat von waut - share/ portion/ part. Category: 4.3.4.5. Share with, 5.2.1.5. Serve food, 6.8.3. Share wealth, 7.4.4. Distribute, 3.5.3.1. Word, 8.1. Quantity, 8.1.6.1. Part, 8.2.8. Measure, 8.6. Parts of things, 4.2.5. Drama, 6.5.2. Parts of a building.
-
Aundeelsvejlikj
ɔundəɪlsfə'jlɪc - n.m. Pl: Aundeelsvejlikjen. een Aundeel/ daut waut eenem toojedeelt woat - ration. Category: 8.1. Quantity.
-
aundeenen
ɔundəɪnən - v.w. väasajen/ waut velangen - give an order or direction/ command. Category: 4.5.3.2. Command, 4.7.1. Laws.
-
Aundenkjplauz
ɔundɛɲcplɔuts - n.m. Pl: Aundenkjplaza. eene Städ ooda een Plauz dee enjerecht es toom aun waut besondret to denkjen - memorial place.
-
Aundenkjsteen
ɔundɛɲcstəɪn - n.m. Pl: Aundenkjsteena. Variant: Aunjedenkjsteen. een Steen, veleicht met nenjehakte Schreft, dee eenem aun waut besondret denkjen halpt - memorial stone.
-
Aundenkjzadel
ɔundɛɲctsaːdəl - n.m. Pl: Aundenkjzadels. een Zadel dän eena brukt toom waut em denkj hoolen - memento.
-
aundieden
ɔundidən - v.w. wuaropp han wiesen/ no eenen Jedanken leiden onen daut kloa to sajen - indicate. Category: 2.3.1.4. Show, let someone see, 3.5.6.2. Point at, 3.5.8.4. Show, indicate.
-
aundiedent
ɔundidɛnt - adj. hanwiesent/ waut dieden - suggestive.
-
Aundiedunk
ɔundidʊŋk - n.f. Pl: Aundiedungen. eene Hanwiesunk/ daut met waut eenem opp waut besondret hanwiest - indication. Category: 3.5.8.4. Show, indicate.
-
aundoonen
ɔundəʊnən - v.s. to wäm waut doonen waut dee nich jleicht - inflict. Category: 4.4.2.6. Suffer.
-
aundra
ɔundɾʌ - adj. nich disa oba doch wäa - another/ different one. Category: 8.1.4. More, 8.3.5.2.4. Other.
-
aundreien
ɔundrɛiən - v.w. turn on.1 • aum dreien moaken/ eenen Moota starten - turn on/ switch on.2 • met Lest wäm waut jäwen, oppjäwen ooda vekjeepen - compel someone to accept something. Category: 6.7.9. Machine, 8.3.3.1.1. Light source.
-
aundremol See main entry: aundatmol.
-
aune
ɔunə - contr. aun de - at the.
-
aunenaunda
ɔunənɔundʌ - adv. toop/ soo daut see toopschieren ooda eent no daut aundre sent/ aunsteetent/ aunligjent/ aunhenkjlich - abutting. See: aunhenkjlich/ aunsteetent/ aunligjent. Category: 8.5.1.5. Touching, contact.
-
aunerkjanen
ɔunɛɹcaːnən - v.w. wiesen daut eena wäm kjant/ wiesen daut eena waut, waut wieet räakjent - recognize/ acknowledge. Category: 3.2.6.2. Recognize, 3.5.2.4. Admit.
-
Aunerkjanunk
ɔunɛɹcaːnʊŋk - n.f. Pl: Aunerkjanungen. Respakjt/ een Wuat ooda Tieekjen daut eena waut räakjent/ oppmoakjsom moaken opp dän Wieet von waut - recognition. Category: 3.2.4. Understand, 3.2.6.2. Recognize, 4.2.2.1. Ceremony.
-
aunfajchten
ɔunfaːçtən - v.w. aunjriepen/ schlemm baudren - nervous attack.
-
Aunfajchtunk
ɔunfaːçtʊŋk - n.f. Pl: Aunfajchtungen. een Aunfaul/ eene Erfoarunk dee eenem (sea) baudat - nervous attack.
-
aunfangen
ɔunfaːŋən - v.s. eenen Aunfank moaken/ de ieeschte Stoopen nämen/ loosslajen - begin/ start/ commence/ originate. See: loosslajen. Category: 8.4.6.1. Start something, 8.4.6.1.1. Beginning, 9.4.1.2. Aspect--dynamic verbs, 6.7.9. Machine.
-
aunfangs
ɔunfaːŋs - adv. aum Aunfank von waut/ väaren en - at the beginning/ begin with/ initially/ primarily. Category: 8.4.6.1.1. Beginning.
-
Aunfank
ɔunfaːŋk - n.m. Pl: Aunfanks. daut gauns ieeschte Poat von eene Erfoarunk ooda waut langet - beginning/ commencement/ outset/ inception/ opening/ origin/ genesis. Category: 8.4.6.1.1. Beginning, 9.4.1.2. Aspect--dynamic verbs, 1.2.1.5. Underground, 4.2.2.1. Ceremony, 4.2.6.1.2. Chess, 6.1.2.9. Opportunity, 7.2.3.4.1. Move out, 7.8.5. Make hole, opening, 8.5.4.4. Interval, space, 9.6.2.5. Cause.
-
Aunfankstiet
ɔunfaːŋkstit - n.f. Pl: Aunfankstieden. de Tiet wan waut aunfankt - time to get established.
-
Aunfaul
ɔunfɑɬ - n.m. Pl: Aunfal. eene Aunfajchtunk/ een Väakomen von eene schwoare Erfoarunk/ een Aunjreff - seizure/ attack/ fit/ stroke. See: Krankheitsaunfaul/ Aunjreff. Category: 4.6.6.1.1. Arrest, 7.2.6.1. Catch, capture, 3.5.1.8. Criticize, 4.8.2.3. Attack, 2.4.1. Strong, 2.5.2. Disease, 7.2.4.2.2. Swim, 7.3.4.1. Touch.
-
aunfaulen
ɔunfɔulən - v.s. aunjriepen/ äwafaulen/ enne Macht nämen/ aunflieejen - accost/ attack/ assail. See: aunboaschen/ aunflieejen/ aunjriepen. Category: 4.7.5.3. Accuse, confront, 3.5.1.8. Criticize, 4.8.2.3. Attack.
-
aunfeichten
ɔunfɛiχtən - v.w. leicht naut moaken/ klaum moaken - moisten. Category: 1.3.3. Wet.
-
Aunfenja
ɔunfɛɲʌ - n.m. Pl: -. eena dee aum Aunfank es/ eena dee noch nich väl weet - beginner/ novice. Category: 6.1.1.1. Expert.
-
aunfenkjlich
ɔunfɛɲcliç - adj. toom Aunfank - originally/ begin with/ primarily. Category: 8.4.6.1.1. Beginning.
-
aunfieren
ɔunfirən - v.w. aunfangen/ leiden/ em Schwunk brinjen - instigate. Category: 4.8.2. Fight.
-
Aunfiatieekjen
ɔunfiatiəcən - n.n. Pl: Aunfiatieekjens. twee korte Stricha dee wiesen daut de näakjste Wieed entwäda jerät woaren ooda aundasch betoont sent ( " )/ een enjkeldet Aunfiatieekjen ( ' ) - opening quote mark.
-
Aunfiera
ɔunfiɾʌ - n.m. Pl: -. Leida/ eena dee waut aunfangt, foaken von waut schlajchtet - instigator.
-
aunflieejen
ɔunfliəjən - v.s. todoak gonen/ aunboaschen/ ruchlooss aun waut naungonen/ aunfaulen/ rasäakjlen - accost/ attack/ charge. See: aunboaschen/ aunfaulen/ rasäakjlen. Category: 4.7.5.3. Accuse, confront, 3.5.1.8. Criticize, 4.8.2.3. Attack, 1.6.4.1. Animal movement, 4.8.3. War, 6.8.4.3. Price.
-
aunfoaren
ɔunfɔaɹən - v.s. drop in.1 • wua stell hoolen un met wäm räden un dan wiedafoaren - drop in casually by vehicle.2 • aun waut naunfoaren - drive against.3 • toofoaren/ todoak gonen/ aunboaschen - attack. Category: 3.5.1.8. Criticize, 4.8.2.3. Attack.
-
aunfoten
ɔunfoːtən - v.s. met de Haunt aunschieren/ enne Haunt nämen - touch/ grab/ grasp/ take hold of. Category: 2.3.5. Sense of touch, 7.3.4.1. Touch, 8.5.1.5. Touching, contact, 7.3.3.1. Take something from somewhere, 7.5.2. Join, attach.
-
aunfräten
ɔunfɾeːtən - v.s. overeat.1 • too väl äten - overeat.2 • daut ieeschte von waut fräten - nibble at something for the first time.
-
aunfrieren v.s. met frieren aun waut faust woaren/ toopfrieren - freeze to.
-
aunfrieen
ɔunfriən - v.w. toop komen ooda Frintschoft woaren derch befrieen - join through marriage.
-
Aunfroag
ɔunfɾɔaɣ - n.f. Pl: Aunfroagen. eene Nofroag/ aunlangen/ met eene Froag no wäm gonen - request/ inquiry/ petition/ application. Category: 3.3.2. Request, 9.4.3.2. Hortative, 3.5.1.5. Ask, 4.9.5.2. Pray.
-
aunfroagen
ɔunfɾɔagən - v.s. froagen/ met eene jewesse Froag no wäm gonen - request/ question/ enquire/ apply for a job. Category: 3.3.2. Request, 9.4.3.2. Hortative, 3.2.2.3. Evaluate, test, 3.5.1.5. Ask.
-
aunfulen
ɔunfylən - v.w. aunfangen to fulen/ von Frucht, aunfangen schlajcht to woaren - begin to rot.
-
|
|