1.txt

houdt zich bezig met ontstaan, voortbestaan en behandeling van afwijkend/abnormaal gedrag (psychische, psychiatrische problematiek, stoornissen clinical psychology, abnormal psychology) diagnose, classificatie, behandeling, preventie en onderzoek

onderzoekt kenmerken psychische problemen en psychologische oorzaak daarvan (1) Categoriele classificatie: afzonderlijke klasse (kwalitatief verschil); (2) Dimensionele classificatie: glijdende schaal, kwantitatief

symptomen die karakteristiek zijn voor specifieke stoornis

stoornissen met vergelijkbare symptomen onderscheiden van stoornis in kwestie

problemen, stoornissen die dikwijls gezamenlijk optreden, aan elkaar voorafgaan of elkaar opvolgen

leer van ontstaan stoornissen (biologische, psychische, sociale en culturele factoren)

• * Predisponerende (kenmerken persoon die risico op ontwikkelen stoornis vergroten, kwetsbaarheid = predispositie onder bepaalde omstandigheden resulteert in ontstaan van stoornis of symptomen daarvan)
• * Precipiterende/stressfactoren leidden tot ontwikkeling en manifesteren stoornis/symptoom
• * Perpetuerende, factoren die stoornis instandhouden

(1) frequentie waarmee bepaalde stoornis voorkomt (2) toe- of afname in de tijd (3) verdeling over verschillende bevolkingsgroepen (sekse en leeftijd) en culturele verschillen.

aandeel populatie met bepaalde psychische stoornis:

op bepaald moment lijdt aan de stoornis

optreden klachten in bepaalde periode

optreden bepaalde klachten gedurende het hele leven

en moeilijk te vergelijken door gebruik verschillende (1) Definities stoornis (2) Onderzoeksmethodieken (3) Informatiebronnen

beschrijft verschijnselen die zich bij verschillende stoornissen voordoen

iets aan de problematiek doen (1) Biologische therapie (2) Psychologische hulp

• (1) Basisdisciplines:
• * Functieleer
• * Ontwikkelingspsychologie
• * Sociale psychologie (gedragsleer)
• * Persoonlijkheidspsychologie
• * Methodenleer
• (2) Toepassingsgerichte disciplines:
• * Klinische psychologie en gezondheidspsychologie
• * Arbeids- en organisatiepsychologie
• * Onderwijspsychologie

bestuderen verschillen tussen mensen op gebied van capaciteiten en eigenschappen in het algemeen.

houdt zich bezig met gedrag dat afwijkt van bepaalde norm (in negatieve zin) met name die lastig zijn voor de persoon zelf of zijn omgeving.

vooral in de opleiding

• (meer verstand van biologische aspecten mentale stoornissen)
• * Academische opleiding geneeskunde (6 jaar)
• * Specialisatie psychiater (4 jaar)

• (empirisch onderzoek methodologisch beter onderlegd)
• * Academische opleiding afstudeerrichting klinische psychologie (in combinatie met gezondheidspsychologie of persoonlijkheidsleer) (4 jaar)
• * Postdoctoraal tot gezondheidspsycholoog (2 jaar) Generalist
• * Postdoctoraal tot klinisch psycholoog (4 jaar) Specialist

groep samenhangende symptomen.

diagnostiek, interactie tussen clinicus en client met verschillende culturele achtergrond

gedragingen en belevingen van client ten onrechte opgevat als symptoom van psychopathologie

hulpverlener interpreteert symptomen van psychopathologie als niet pathologische cultuurgebonden reactie

niet westerse samenlevingen en etnische minderheidsgroepen in westerse landen.

model om cultureel gerelateerde factoren die van belan kunnen zijn systematisch inventariseren. Ter verbetering validiteit transculturele diagnostiek.

lichamelijke aandoening ligt ten grondslag aan psychische stoornis

psychologisch mechanisme ligt ten grondslag aan de stoornis

grens tussen geestelijke gezondheid en geestesziek gebaseerd op aantoonbare neurologische, fysiologische of biochemische afwijkingen. Men spreekt dan ook van problems in living in plaats van mental illness (alleen bij organische oorsprong).

bij problemen waarbij individu zelf nog verantwoordelijk kan worden gehouden, geen organische oorzaak maar verkeerd gelopen leerprocessen, geen stoornissen maar vaardigheidstekorten

• * In alle fasen worden de nadelige bijbetekenissen van medisch model vermeden en daarmee is de kans op stigmatisering veel geringer
• * Doet meer recht aan eigen verantwoordelijkheid van mensen met persoonlijk probleem (grens tussen gezond en ziek is gelegen in eigen verantwoordelijkheid aanspreekbaarheid)
• * Onderwijsterminologie doet meer recht aan psychologische hulpverlening voor zover het gaat om mensen die verantwoordelijk en dus aanspreekbaar zijn

tweede aandoening of de stille ziekte omdat behalve de symptomen van de aandoening ook de reacties van anderen op de stoornis nadelig zijn voor het welbevinden en het functioneren.(ook van invloed op familie en vrienden psychiatrische patient)

stempel psychiatrisch patient is selffulfilling prophecy, betrokkene wordt door maatschappij als zodanig behandeld en komt meer in rol van psychiatrisch patient en gaat zich in overeenstemming met etiket gedragen. (oorzakelijke rol in ontwikkleing stoornis)

ook als iemand met label psychisch ziek geen afwijkend gedrag vertoont. Volgens recentere theorieen beinvloeden etiketten het verloop en de prognose van psychische stoornissen. Risico op stigmatisering blijkt per stoornis te verschillen. De ervaren stigmatisering verschilt per individu en varieert gedurende het beloop van de stoornis (niet altijd bewust dat je een psychische stoornis hebt of vanwege aandoening onvermogen tot waarnemen van subtiele stigmatiserende reacties)

• (1) Direct waarneembare symptomen van psychopathologie (psychiatrische symptomen, sociale vaardigheidstekorten en fysieke verschijning)
• (2) Diagnose van een psychische stoornis

• * Stereotypen, cognitieve kennisstructuren
• * Vooroordeel, cognitieve en emotionele reactie op stereotype
• * Discriminatie, gedragsmatig reactie op vooroordeel

• * Sommigen reageren onverschillig en storen zich er niet aan
• * Onrechtvaardig behandeld voelen, inzetten voor verbetering lot psychiatrische patienten
• * Weer anderen reageren met zelfstigmatisering

• * Protesteren tegen stigmatiserende attitudes en gedragingen (vooral gedragsveranderingen en weinig effect op attituden en vooroordelen)
• * Voorlichting gericht op het corrigeren van misvattingen (bereikt niet diegenen met sterkste vooroordelen die zijn moeilijker te beinvloeden. Er is een (kortdurende) attitudeverandering maar meestal geen gedragsverandering)
• * Bevorderen contact met leden gestigmatiseerde groep (effect het grootst bij inter- persoonlijk contact met mensen met een psychische stoornis die in lichte mate het stereotype beeld ontkrachten, anders risico dat men de persoon als uitzondering ziet)

(1) verschaffen informatie over aandoening en verloop (2) veranderen defensieve copingstrategieen die isolement vergroten (3) verbeteren sociale vaardigheden (4) versterken gevoel eigen waarde (5) activiteiten stimuleren die re-integratie bevorderen

• kennis vergaard in relatie met klinische praktijk. Samenwerking wetenschappelijk onderzoeker en hulpverlener/therapeut resulteert in:
• * Ontwikkeling behandelvormen waarvan effectiviteit in goed gecontroleerd onderzoek is aangetoond.
• * Publicatie stoornisspecifieke richtlijnen voor diagnostiek en behandeling (door multidisciplinaire teams) gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en rekening gehouden met de praktische uitvoerbaarheid, bijwerkingen, kosten en risico's behandelmethoden en patientenvoorkeuren.