Bio: spijsverteringsstelsel

Mechanische en chemische afbraak (van grote organische moleculen tot eenheden die klein genoeg zijn om door het lichaam te worden opgenomen)

• energie
• essentiële bouwstenen
• stoffen voor bouw en herstel

• Water
• Mineralen
• Vitaminen
• Aminozuren
• Glucose en andere monosaccharide
• Vetzuren en glycerol

• Opname (door te eten)
• Mechanische afbraak (kauwen, vermengen en emulgeren)
• Vertering (het geschikt maken van voedsel voor opname)
• Absorptie (de opname van kleine moleculen naar het bloed)
• Uitscheiding (door ontlasting, gal en lever)

• Darmwand
• Bloedvat
• Enzym
• Grote voedselmolecule
• of
• Enzym
• Kleine voedslmolecule

• zetmeel --> maltose+ glucose
• wordt verteerd door amylase (=verteringszuur)

• 1. zachte gehemelte
• 2. voedselprop
• 3. tong
• 4. epiglottis in opgeheven stand
• 5. slokdarm
• 6. luchtpijp

• 1. zachte gehemelte
• 2. voedselprop
• 3. afgezakte epiglottis
• 4. afgesloten luchtpijp
• 5. slokdarm

• De tong duwt een propje voedsel naar de slokdarm.
• Twee onwillekeurige reacties:
• 1). het zachte gehemelte, sluit de neusholte af
• 2). de epiglottis zakt schuin naar beneden om de luchtpijp af te sluiten

• Samengetrokken spier
• Richting van het voedsel
• Ontspannen spier
• Voedselprop

Bevat slijm, bestaande uit; maagzuur en enzyemen

• –voedselbrij verder glijdt
• –bescherming maagwand
• •Maagzuur:
• –zure omgeving: pH = 2
• –doodt de schadelijke bacteriën
• –maagwand scheidt het hormoon gastrine af
• -> gastrine regelt de afscheiding van maagsap: HCl, slijm, lipase en pepsine.
• •Enzymen:
• –pepsine: splitst eiwitten tot polypepetiden lipase: splitst vetten tot glycerol en vetzuren

• Deze bestaat uit:
• de 12-vingerige darm
• de kronkeldarm
• de nuchtere darm

• Het voert zuurstofarm bloed aan vanuit de dunne darm. Het bloed is rijk aan nutriënten die het via absorptie opgenomen heeft uit de darminhoud.
• De leverslagader zorgt voor het zuurstofrijke bloed.
• De leverader voert het bloed af naar de onderste holle ader naar het hart.

• 1). ader
• 2). bloed (dit wordt door levercellen verwerkt terwijl het via deze kanaaltjes naar de ader stroomt)
• 3). tak v. galbuis
• 4). tak v. leverslagader
• 5). tak v. poortader
• 6). leverlobje (elk lobje bevat gespecialiseerde cellen die alle chemische functies van de lever vervullen)

• Suikerstofwisseling
• Vetstofwisseling
• Eiwitstofwisseling
• Detoxicatie: ontgifting (geneesmiddeleen, alcohol en drugs +lichaamseigenstoffen zoals ammoniak)
• Vormen van gal
• De cellen van Kupfer (gespecialiseerde witte bloedcellen die bacteriën fagocyteren en afstervende rode bloedcellen elimineren)

• Alcohol behoeft geen vertering om via het darmepitheel te belanden in het bloed.
• Invloed van de hoeveelheid voedsel in maag en darmen
• Meer voedsel -> meer enzymen -> langer werk

• Klein gedeelte via de longen uitgescheiden, dat maakt het mogelijk om de concentratie aan alcohol via een ademtest te bepalen.
• Ook de nieren kunnen via de urine een geringe hoeveelheid alcohol uitscheiden.
• Zweet kan sporen van alcohol vertonen.
• De lever breekt tot 90% van de opgenomen alcohol af.

• Levervetting
• Alcoholische hepatitisch
• Levercirrose

• Naar het bloed:
• water -> osmose,
• ionen, monosacchariden en aminozuren -> actief transport,
• wateroplosbare vitaminen -> actief transport.
• Naar lymfehaarvat:
• vetzuren en glycerol -> diffusie,
• vetoplosbare vitaminen (A, D) -> actief transport.

• 1). maag
• 2). alvleesklier
• 3). plooi van buikvlies, zorgt voor ophanging van darmen aan achterkant buikwand
• 4). dunne darm
• 5). plooi van buikvlies dat over darmen ligt
• 6). dikke darm

• Mondholte - cavitas oris
• Keelholte - pharynx
• Slokdarm - oesophagus
• Maag - gaster, ventriculus
• Maagportier - pylorus
• 12-vingerige darm - duodenum
• Alvleesklier - pancreas
• Nuchtere darm - jejunum
• Kronkeldarm - ileum
• Dikke darm - colon